Penis boyu tüm toplumlarca karikatürize edilen bir durumdur. Birçok erkek de kendi penisinin küçük olduğundan yakınır, bunu düşünür, hekime başvurur. Hatta penisini büyütmek, uzatmak, kalınlaştırmak için bazı cerrahi müdahaleleri de kabul eder. Ancak gerçekten hangi boyutlardaki penise küçük penis denir? Penisin normalden küçük olmasına mikropenis denir. Yani penisin ereksiyon halindeki uzunluğu standart değerden 3-4 cm daha kısaysa bu durum mikropenis olarak düşünülür. Mikropenis normal yapıdadır, görünümünde bir anomali yoktur. Ancak olması gerekenden daha kısadır. Bu penis küçük olmasına karşın sertleşebiliyorsa cinsel birliktelik mümkün olabilir. Erkeğin farklı bir üreme problemi sorunu yoksa çocuk sahibi olabilir.

Penis boyu toplumdan topluma değişse de yetişkin bir erkeğin ereksiyon halinde penisinin boyutu ortalama 13 cm olarak düşünülür. Yani penisin ereksiyon halindeyken boyu 9 cm’in altında kalıyorsa bu durum mikropenis olarak değerlendirilir. Bebeklerde ve çocuklarda ise penis gerdirilerek boyu ölçülür ve yaşına göre olması gerekenden küçük olup olmadığına bakılabilir. Bir erkeğin penisi bu uzunlukta olsa da başka herhangi bir cinsel sorunu yoksa cinsel birleşim esnasında partnerine haz verebilir ve kendi de haz alabilir. Belirttiğimiz gibi çocuk sahibi olabilir. Ancak penis olması gerekenden küçükse erkekte testosteron yani erkeklik hormonu eksikliği de söz konusu olabilir. Ayrıca mikropenisin erkek üzerinde sosyal, ruhsal ve psikolojik etkileri olabilir.

Penis Gelişimi Nasıldır?

Penis anne karnında gelişir ve büyümeye başlar, doğumdan sonra da hormonların etkisiyle gelişimini sürdürür. Erkeklik hormonunun (testosteron) etkisiyle birlikte penis büyümeye devam eder. Genellikle de 16-18 yaş civarı nihai haline ulaşır. Testesteron hormonunun az salgılanması ya da penisin bu hormona cevapsızlığı mikropenise neden olur.

Mikro Penisin Nedenleri

Mikropenise sıklıkla neden olduğu bilinen olguları şu şekilde sıralayabiliriz:

• Hipogonadotropik Hipogonadizim: Testosteron hormonunun üretimiyle ilgili bir sorundur. Mikropenisin en yaygın nedenidir. Hipotalamustan salgılanan GnRH hormonu hipofiz bezinden FSH ve LH hormonlarının salgılanmasını sağlar. Beyinden salgılanan bu iki hormon testosteron salınımının ana sorumlusudur. Belirttiğimiz gibi testesteron da penisi büyütür. Çeşitli nedenlerle beyindeki GnRH, FSH ve LH hormonlarının salınımının azalması, testesteron hormonun üretimini sekteye uğratır. Bu da küçük penise yol açar.
• Hipergonadotropik Hipogonadizim: Leydig hücreleri ile etkileşim halindedir. Leydig beyinden salgılanan bu hormonlara cevap veremediğinde testesteron hormonu salınamaz. Penis büyüyemez.
• Penis dokusunun testesteron hormonuna cevap vermemesi: Testesteron hormonunun penisi büyütebilmesi için çeşitli enzimler tarafından dihidroepitestestorana (DHET) dönüştürülmesi gerekir. Buradaki enzimlerin eksik olması, tam çalışmaması nedeniyle bu dönüşüm sağlanamayabilir. Penis küçük kalabilir.
• Genetik Bozukluklar: Bazı genetik ve/veya kromozom ile ilişkili bozukluklar nedeniyle de penis küçük olabilir.

Küçük Penis Tedavisi Nasıldır?

Penisin neden yeterince gelişmediği ortaya çıkarılabilirse bu doğrultuda bir tedavi yapılabilir. Hormonlarla ilişkili sorunlarda hormon takviyesi yapılması gerekir. Günümüzde penisi hem uzatmaya hem de kalınlaştırmaya yönelik müdahaleler yapılmaktadır. Bu tür girişimlerden de hastalar fayda görebilir.

Küçük Penis yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Erkeklerde görülen cinsel yolla bulaşan hastalıklar nelerdir? Nasıl bulaşırlar ve nasıl tedavi edilirler? Erkeklerde cinsel yolla bulaşan hastalıklar hangi belirtileri verirler? Cinsel yolla bulaşan hastalıklar hem kadınlarda hem erkeklerde görülür. Bizim uzmanlık alanımız üroloji olduğu için bu yazımızda erkeklerde görülen cinsel yolla bulaşan hastalıkları konu aldık.

Cinsel açıdan aktif olmak, erken yaşta cinsel ilişkiye başlamak, sık partner değiştirmek, çok eşli olmak, sünnetsiz olmak cinsel yolla bulaşan hastalıkların bulaş riskini artırır. Bu hastalıklar cinsel temas ile bulaşır. Cinsel birleşim olmasa bile sadece temas etme ile de bu hastalıklar kişiden kişiye geçebilir. Hatta bazı virüsler ortak alan kullanımı, havlu gibi ortak eşya kullanımı ile de partnerler arasında geçiş yapabilir. Bu hastalıklar sadece cinsel organlar ve buraya komşu bölgeleri tutabileceği gibi tüm vücuda da yayılabilir. Tek partnerli cinsel yaşamı tercih ederek, cinsel ilişki sırasında kondom kullanarak bu hastalıklardan korunmak mümkündür.

Erkeklerde Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Nelerdir?

Erkeklerde 50’den fazla cinsel yolla bulaşan hastalık vardır. Bunlardan en yaygın görülenleri şöyledir:

• Lenfogranüloma Yenerum (LGV)
• Molluscum Contagiosum
• Uyuz
• Kasık Mantarı
• Kasık Biti
• Yumuşak Şankr
• Granuloma İnguinale
• Genital Uçuk, Genital Siğil
• Hepatit B ve C
• Frengi
• Bel Soğukluğu
• AIDS
• Trikomanas
• Klamidya

Erkeklerde Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıkların Belirtileri

Bu hastalıklar her zaman belirti vermez ve sağlığı tehdit etmez. Cinsel hastalıkların yaklaşık yüzde 70’i bu sınıfta yer alır. Ancak bazen de kaçınılmaz belirtiler vardır. Cinsel yolla bulaşan hastalıklar kendini en sık şu belirtilerle gösterir:

• Peniste akıntı, idrar yaparken yanma, sık idrara çıkma
• Genital bölgede ağrı
• Cinsel bölgede siğil, yara, uçuk
• Kasıklarda şişlik

Erkeklerde Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıkların Tedavileri

En sık görülen bazı hastalıklar hakkında bilgi verdik ve tedavi yöntemlerini paylaştık.

• LGV: Kasıkta şişliğe, su dolu keseciklerin oluşmasına neden olabilir. Ateş, yorgunluk, baş ağrısı, eklem ağrısı izlenebilir. Gerekirse antibiyotiklerle tedavi edilebilir.
• Molluscum Contagiosum: Genital bölge ve kasıkta sivilceye benzer kabarıklıklar olur. Kendiliğinden iyileşebileceği gibi bazen kriyoterapi gibi uygulamalarla tedavi edilmesi de gerekebilir.
• Uyuz: Kaşıntıya neden olan bu hastalık da cinsel yolla bulaşabilir. Parmak aralarında, dirsekte, bilekte, cinsel organda yoğun kaşınma isteği olabilir. Hastalığın özel uyuz ilaçları ile tedavi edilmesi gerekir.
• Kasık Mantarı: Kasıkta kırmızı-kahverengi kabarıklıklarla kendini gösterir. Kaşıntı yapar. Hijyene dikkat edilmesi, kasığın nemli kalmaması, ağızdan alınan bazı ilaçlar ve yara yerine sürülen kremler ile sorun çözülebilir.
• Genital Uçuk: Herpes virüsünün cinsel bölgede uçuk oluşturan türü herpes simpleks tip 2 genital uçuğa neden olur. Uçuk, içi su dolu kabarcık şeklindedir. Ağrı ve kaşıntı yapabilir. İlaçlarla tedavi edilebilir.
• Genital Siğil: Penis ve kasıkta kabarık siğiller görülür. Kriyoterapi gibi yöntemlerle bu siğiller çıkartılabilir.
• Frengi: Cinsel organ etrafında kırmızı bir kabartıyla kendini gösterir. Ağrı yapmaz. Cinsel yolla bulaşan en tehlikeli hastalıklardan biridir. Hastalığa neden olan “Treponema pallidum” adı verilen bakteri kan yoluyla iç organlara, sinir sistemine, hatta kalbe yayılabilir. Frengi antibiyotikle tedavi edilebilir.
• Bel Soğukluğu: Penis ve üretra iltihaplanabilir. Penisten koyu kıvamlı sarı bir akıntı olur. İdrarda yanma, ağrı ve sık idrara çıkma görülür. Hastalığın antibiyotiklerle tedavi edilmesi gerekir.
• Klamidya: En sık görüle cinsel hastalıklardan biridir. Penis ucunda akıntı, idrar yaparken ağrı ve yanma olur. Antibiyotik tedavisine ihtiyaç duyar.

Erkeklerde Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Epididim, testislerde bulunan bir yapıdır. Görevi spermleri taşımak ve depolamaktır. Testisin arka kısmında yer alır. Şekil olarak virgüle benzer. Epididimin daha önce değindiğimiz hastalığı epidimimit ile birlikte diğer bir farklı hastalığı da epididim kistidir. Epididim kisti epididimin genelde üst kısmında ortaya çıkan kistik yapılardır. Kistik bir yapı içi sıvı dolu küçük lezyonlar olarak ifade edilebilir. Diğer bir ürolojik hastalık olarak böbrek kistleriyle benzeştirilebilir. Epididim kistleri farklı boyutlarda olabilir. Öyle ki büyüyüp elle fark edilecek hale de gelebilir. Bu durumda kistin çıkarılması düşünülebilir. Öte yandan bir epididim kisti hastanın hayatını tehdit etmez, kansere dönüşmez. Kist sağ ya da sol testiste izlenebilir.

Epididim Kisti Nedenleri

• Ürolojik doğumsal anomaliler
• Epididim kanallarında oluşan tıkanıklık
• Travmalar
• Enfeksiyonlar

Epididim Kisti Belirtileri

Skrotumda (testislerin içinde bulunduğu torba) ele gelen bir şişlik epididim kistinin en önemli semptomudur. Kist tek başına genellikle farklı bir belirti vermez, hastanın ağrısı olmaz. Ancak bazen kist enfekte olabilir ya da zaman içinde büyüyebilir. Nadirde olsa bir travma nedeniyle kist patlayabilir. Bu durumda ağrı, kızarıklık, hassasiyet gibi farklı semptomlar ortaya çıkar.

Tanı

Hastalar genellikle testislerinde ele gelen bir kitle olduğunu fark ederek hekime başvururlar. Bazen de doğal yolla çocuk sahibi olamamanın nedenlerini araştırırken epididim kistinin farkına varılabilir. Üroloji uzmanı hastanın testislerini elle muayene ettiğinde bu kistik yapının tanısını koyar.  Ancak testisteki bu şişlik fıtık, hidrosel ya da testis kisti gibi farklı bir hastalık da olabilir. Bu nedenle kesin tanı için skrotal ultrasonografiye başvurulabilir.

Tedavi

Epididim kisti kendiliğinden yok olmaz. Ancak çoğu olguda hastaya da bir sorun yaşatmaz. Bu nedenle epididim kistlerindeki temel prensip kist hastada bir semptoma yol açmamışsa yıllık rutin muayenelerle hastayı izlem altında tutmaktır. Bir grup hastada ise kistin vücuttan çıkarılması daha doğru bir tercihtir. Çünkü kist büyümüş olabilir. Büyüyen kist de ağrı, enfeksiyon, kanama, meni kanalına baskı ve dolayısıyla infertilite gibi sorunlara yol açabilir. Epididim kistlerinin boyutu 10-15 cm’lere kadar ulaşabilir.

Epididim kistinin tedavisi cerrahidir. Bu tip kistler için bir ilaç tedavisi yoktur. Deneyimli ürologlar tarafından yapıldığında başarı oranı yüksek bir ameliyattır. Skrotum üzerinde açılan küçük bir kesiden operasyon yapılır. Kiste ulaşılır ve epididim kisti kesilerek vücut dışına çıkarılır. Ameliyatın esnasında meni kanallarına zarar verilmemesi oldukça önemlidir. Hasta genellikle ameliyattan 1 gün sonra taburcu edilir. 1 hafta kadar da evde istirahat etmek önerilir.

Epididim Kisti yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Epididimit ürolojik bir enfeksiyon hastalığıdır. Spermleri taşıma ve depolama görevini üstlenen epididim olarak adlandırılan testislerin arkasında bulunan tüp şeklindeki yapının iltihaplanmasıdır. Her yaştan erkekte görülebilmekle birlikte cinsel açıdan aktif erkeklerde daha sık görülür. Cinsel yolla bulaşan hastalıklar epididimitin en önemli nedenlerinden biridir. Epididimit 6 haftadan uzun sürdüyse veya kısa aralıklarla tekrarladıysa kronik epididimit olarak değerlendirilebilir. Bazı olgularda epididim enfeksiyonuna ek olarak testiste de enfeksiyon görülebilir. Bu duruma epididimoorşit adı verilir. Epididimit genellikle antibiyotik kullanımıyla kısa sürede geçer. Ancak bazı sınırlı olgularda meni kanallarında tıkanmaya neden olabilir. Bu da infertiliteye (kısırlık) yol açabilir. Bu nedenle epididimitin bu konuda tecrübeli bir üroloji uzmanı tarafından mutlaka tedavi edilmesi gerekir.

Epididimit Nedenleri

• Cinsel yolla geçen enfeksiyonlar (sıklıkla klamidia ve gonokokal mikroorganizmaları)
• Geçirilen farklı enfeksiyonlar (prostatit, idrar yolu enfeksiyonu, kabakulak gibi) ilerleyerek epididimite neden olabilir.
• Böbrek reflüsü, iyi huylu prostat büyümesi ya da taş hastalığı gibi nedenlerle idrarın vücuttan rahatça tahliye olmaması ve geriye doğru idrar kaçması epididimite zemin hazırlayabilir.
• Kasıkları etkileyen düşme, çarpma gibi travmalar
• Nadir olgularda tüberküloz nedenli epididim enfeksiyonu

Risk Faktörleri

ABD’de yapılan bazı çalışmalar epididimitin her yıl 1000 erkekte 1 görüldüğünü bildirmektedir. Bazı faktörler epididim enfeksiyonu riskini artırmaktadır. Bunlar nelerdir?

• Cinsel hastalığı olanlarla ilişkiye girme
• Korunmasız cinsel birleşme
• Birden fazla partnerle ilişki
• Prostatit ve idrar yolu enfeksiyonu geçirme
• Sonda kullanımı
• Penis ucunda girilerek yapılan ameliyatlar
• Sünnet olmamak
• Üriner sistemin doğumsal anomalileri
• İdrar yoluna uzun süreli stent takılmış hastalar
• İyi huylu prostat büyümesi hastası olmak

Epididim Enfeksiyonundan Korunma

• Cinsel yolla bulaşabilecek hastalıklara karşı kondom kullanmak.
• Üretral girişimler sonrasında hekiminiz koruyucu antibiyotik önerebilir.
• Sonda kullanan hastalara koruyucu antibiyotik veya antiseptik önerilebilir.

Epididimit Belirtileri

• Testiste ağrı, kızarıklık, şişlik ve ısı artışı (genellikle testislerden birinde olur)
• İdrar yaparken ağrı, yanma, sık idrar çıkma
• İdrar yaparken idrarla birlikte iltihaplı akıntı gelmesi
• Kasık ve karın alt kısmında ağrı
• Meniden kan görme
• Ateş, üşüme, titreme, bulantı ve kusma

Tanı

Fiziksel muayene ve hasta öyküsü ile idrar testi ve kültürü ile hastalığın tanısı konulabilir. Bazı olgularda skrotal ultrasonografi ile testisler ve epididimin incelenmesi gerekebilir.

Tedavi

Epididimitin temel tedavisi antibiyotik kullanımı ve ağrı kesicilerdir. Ayrıca şişme, kızarıklık olan bölgeye kısa süreli soğuk uygulaması yapılabilir. Ayrıca analjezik- antienflamatuvar ilaçlar da testisteki şişliği gidermek amacıyla kullanılabilir. Epididimitin nedeni tüberküloz ise hastaya buna yönelik tüberküloz ilaçları reçete edilebilir. Epididim enfeksiyonuna bağlı testiste apse gelişebilir. Apsenin boşaltılması gerekir. Enfeksiyonun bir türlü geçmediği ve farklı sorunlara neden olduğu durumlarda epididimin cerrahi yolla vücuttan çıkarılması gerekebilir. Bu ameliyata epididimektomi adı verilir.

Epididimit yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Üretra darlığı ya da üretral striktür. Mesane ile idrar deliği arasındaki bağlantı borusu olan üretranın darlığıdır. Hem kadın hem erkeklerde görülmekle birlikte erkeklerde daha sık görülür. Üretra darlığı durumunda idranın tam olarak vücuttan çıkması mümkün olmaz. Sağlıklı bir üretrada böbreklerden çıkan idrar üreteri geçer, mesanede bir süre bekledikten sonra üretrayı da geçerek erkeklerde penis ucundan kadınlarda ise vajina girişinin hemen üstündeki delikten çıkış yapar. Ancak üretra darlığı olgularında idrar üretradan tam olarak geçemez. İdrarın bir kısmı mesanede birikir.

Üretra Nedir?

Üretra, üriner sistemin son bölümüdür. Üriner sistem yukarıdan aşağıya doğru, böbrekler, üreter, mesane ve üretradan oluşur. Üretra, mesaneden idrar deliğine dek uzanan bir boru şeklindedir. Kadınlarda 4 cm uzunluğundayken, erkeklerde 20 cm kadardır ve bu nedenle de bazı hastalıklara daha açıktır. Ayrıca erkeklerde üretranın bir kısmı prostat bezi tarafından çevrelenmiş bir haldedir. Üretranın 3-4 cm’lik bir kısmı prostat bezinin içinden geçer. Üretradaki bu bölüme prostatik üretra adı verilir.

Üretra Darlığı Nedir?

Mesaneden idrar deliğine kadar uzanan ve idrarın vücuttan çıkmadan önceki son durağı olan üretranın darlığıdır. Üretranın geçirdiği yaralanmalar, enfeksiyonlar ve bazı tıbbi müdahaleler nedeniyle üretra hasar alabilir. Gerilme ve kalınlaşma olabilir. Nihayetinde üretrada idrar yapmayı sekteye uğratacak bir darlık görülür. İdrar üretradan tamamıyla geçemez ve bir kısmı mesanede kalır.

Üretra Darlığı Belirtileri

Üretra darlığı nedeniyle hastalar idrarlarını rahatlıkla ve tamamıyla yapamazlar. Buna bağlı olarak idrar yapmayla ilgili bir dizi farklı problemle karşılaşırlar. Üretra darlığının belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

• İdrar akışında kuvvetsizlik, tazyikte azalma, sızıntı şeklinde idrar yapma
• İdrar yapma esnasında ağrı
• Mesanedeki idrar tamamen boşaltılamadığı için sürekli idrara çıkma isteği ve hissi
• Mesanede sürekli bir doluluk hissi

Hastalığın ilerleyen evrelerinde mesanenin idrar depolama kapasitesi dolduğunda böbrekten çıkan idrar üreterde (böbrekler ve mesane arasındaki boru) birikmeye başlar. Bir süre sonra ise böbrekte üretilen idrar çıkacak bir yer bulamaz ve böbrekte kalır. Nihayetinde böbrek havuzcuklarında genişleme, hidronefroz olgusu ortaya çıkar. Bu da böbrek hasarına hatta böbrek yetmezliğine neden olabilir. Ayrıca idrar vücuttan tamamıyla tahliye edilemediği için sistit gibi idrar yolu enfeksiyonları ve prostatit gibi farklı üriner sistem enfeksiyonları görülebilir.

Tanı

Hasta yukarıda belirttiğimiz semptomlara sahipse üretra darlığı açısından değerlendirilir. Hasta öyküsü alınır ve hastanın fiziksel muayenesi yapılır. Kesin tanı için ise işeme testi (üroflowmetre) ve farklı radyolojik incelemelere başvurmak gerekir. İşeme testinde hastanın idrar akım hızı, idrar çıkarma miktarı ve idrar akım eğrisi incelenir. Üretrografi ve Retrograt üretrografi adı verilen idrar yoluna özel bir ilaç vererek üretrada darlık olup olmadığını gösteren filmler ile hastalığın kesin tanısı konabilir. Bu işlem klasik röntgen değil floroskopi adı verilen bir cihaz ile yapılır. Bu görüntüleme yöntemi sayesinde üretrada darlık olup olmadığı, darlığın konumu, uzunluğu ve birden fazla yerde darlık olup olmadığı görülür. Bu bilgiler ışığında ameliyat planlanır. Bazı olgularda MR taramasına ve ultrasonografiye de başvurulabilir.

Tedavi

Üretra darlığının tedavisi cerrahidir. Temel olarak iki ameliyat uygulanır. Endoskopik yöntemle kapalı olarak uygulanan darlığın kesilerek açılmasını kapsayan üretrotomi ameliyatı ve açık olarak yapılan üretroplasti ameliyatı. Üretrotomi ameliyatında ucunda ışık, kamera ve cerrahi enstrümanlar olan bir alet ile penis ucundan girilir. Üretranın dar olan bölümü kesilerek açılır. Bu ameliyattan özellikle üretradaki dar olan segmetin uzunluğu 2 cm’in altındaki hastalar kalıcı fayda görürken bazı hastalarda darlık tekrarlar. Bu durumda açık olarak yapılan üretroplasti ameliyatını değerlendirmek gerekebilir. Üretroplasti ameliyatında ise üretradaki dar segment tamamen kesilir, vücut dışına çıkarılır ve üretra yeniden bağlanır. Darlık 2 cm’den uzunsa veya üretrotomi ameliyatıyla kalıcı iyileşme sağlanamıyorsa bu yönteme başvurulur. Deneyimli ellerde yüksek başarı yüzdesiyle yapılan ve tam iyileşme sağlayabilen bir ameliyattır.

Kapalı Üretra Darlığı Ameliyatı (Üretrotomi İntern)

Üretra darlığı olgularında ilk ve en sık başvurulan tedavidir. İşlem ameliyathane ortamında ve genel anestezi altında yapılır. Bu yöntemde penis ucundan yaklaşık 1 cm çapında bir alet (üretratom) ile üretraya ulaşılır. Bu cihazın ucunda kamera, ışık ve daralmış üretrayı kesmek için gerekli olan soğuk bıçak veya lazer ışığı bulunur. Üretranın görüntüsü yüksek ışık altında ve büyütülmüş olarak cerrahın monitörüne yansır. Üretranın daralmış ve idrar akımını sekteye uğratan kısmı cerrahi enstrüman yardımıyla kesilir ve hastanın idrar yolu yeniden açılmış olur. Ameliyat yaklaşık 1 saat sürer. Ameliyatın ardından hastaya sonda takılır ve ortalama 3 gün bu sonda takılı kalır. Genellikle ameliyattan bir gün sonra hastaların tarburculuğu planlanır. Taburcu olduktan sonra 10-15 gün kadar hastaların ağır spor yapmaktan ve cinsel ilişkiye girmekten kaçınmaları önerilir.

Kapalı üretra darlığı ameliyatı sahip olduğu çeşitli avantajlar nedeniyle sık uygulanan bir tedavi yöntemidir. Ameliyat sonrası hastanın ciddi bir ağrısı olmaz, majör bir komplikasyon ile karşılaşma riski çok düşüktür, hasta ameliyattan bir gün sonra hatta aynı gün taburcu olabilir ve günlük yaşamına birkaç gün içinde geri dönebilir. Ayrıca ameliyat cerrah için de teknik olarak görece basit bir ameliyattır. Ancak ameliyatın başarı oranı tartışmalıdır. Darlığın uzunluğuna bağlı olarak ameliyatın erken dönemdeki başarı oranı yüzde 60 ila 75 arasıdır. Uzun dönemde ise bu oranlar düşmekte ve darlık tekrarlayabilmektedir. Üretrotomi ameliyatının 2 cm’in altı uzunluktaki darlıklarda daha iyi sonuç verdiği bilinmektedir.

Açık Üretra Darlığı Ameliyatı (Üretroplasti)

Üretra darlığı tedavisinde diğer bir tedavi seçeneği de üretroplasti ameliyatıdır. Bu ameliyat açık olarak yapılır. Üretradaki darlık 2 cm’den uzunsa ilk seçenek olarak üretroplasti ameliyatı değerlendirilir. Kapalı yöntemle kalıcı iyileşme sağlanamayan hastalarda da açık üretra darlığı ameliyatına başvurmak gerekir.  Üretroplasti ameliyatı üretradaki dar olan segmetin tamamen çıkarılmasını kapsar. Üretradaki darlık 2 cm’den kısa ise dar segment kesildikten sonra ise üretranın uç uca birleştirilmesi yeterlidir. Ancak darlık 2 cm’den uzunsa üretrayı yeniden bağlamak için greft dokusu gerekir. Kılsız penis cildinden ya da yanak mukozasından küçük bir parça alınır. Bu parça üretrayı birleştirmek için yama olarak kullanılır.

Ameliyatın kapsamına göre işlem 2-3 saat kadar sürebilir. Ameliyattan sonra hastamıza takılan sondanın ise ortalama 2 hafta kalması gerekir. Başarı oranı yüksek bir ameliyattır. Yüzde 90-95 civarı bir başarıyla kalıcı iyileşme sağlanabilmektedir.

Üretra Darlığında Dilatasyon Tedavisi

Üretra darlığında uygulanan bir diğer tedavi yöntemi de dilatasyondur. Bu tek başına bir tedavi değildir. Kapalı üretra darlığı ameliyatından sonra darlığın tekrarlamaması ya da tekrarlamanın geciktirilmesi için uygulanır. Bu yöntemde penis ucundan idrar kanalına belli aralıklarla özel bir metal madde sokarak darlığın tekrarlamaması amaçlanır. Bu işlem hastanın kendisi tarafından ya da hekim tarafından poliklinik ortamında yapılabilir. Ancak dilatasyon tedavisinin başarısı tartışmalıdır. Üretradaki darlığın tekrarlamasını engelleyemediği sadece bir nebze geciktirebildiği bildirilmektedir.

Üretra Darlığı yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Erkeklerde idrar kaçırma 50 yaş üzeri erkeklerde karşılaştığımız bir durumdur. İdrar kaçırma, bireyin vücudundan isteği dışında idrar çıkması olarak ifade edilir. İdrar kaçırma bir hastalık değildir. Bir sağlık sorununun semptomlarından biridir. Yetişkin yaşta idrar kaçırma sorunuyla genelde kadınlarda karşılaşırız. Çok kez doğum yapmış ve yaşı ilerlemiş kadınlarda sık görülen bir durumdur idrar kaçırma. Öyle ki bunun artık yaşlanmanın getirdiği normal bir durum olduğunu düşünerek hekime başvurmayan kadınlarımız dahi vardır. Ancak bunun bir sağlık sorunu olduğu ve hekime mutlaka başvurup tedavisinin aranması gerektiği bilinmelidir. Kadınlardaki kadar sık görülmese de erkeklerde de idrar kaçırma şikayetleri olabiliyor. Erkeklerde idrar kaçırmaya en sık prostatla ilgili hastalıklar ve prostata yönelik yapılan tedaviler neden olmaktadır. Ayrıca doğumsal bir ürolojik anomali olan epispadias da idrar kaçırmaya yol açabilmektedir. Demans, Parkinson, Alzheimer gibi dejeneratif nörolojik hastalıklar da hem kadınlarda hem erkeklerde idrar kaçırmaya neden olabilen diğer sağlık sorunlarıdır.

Kadınlarda idrar kaçırma hakkında bilgi almak için tıklayınız!

Erkeklerde İdrar Kaçırma Neden Olur?

Prostat büyümesinin semptomlarından biri idrar kaçırmadır. Prostat büyümesi olgularında prostatın hacmi büyür ve bu büyüme idrar çıkışını daraltır. Nihayetinde kişi idrar yapmayla ilgili bir dizi sorunla karşılaşır. Hasta ya idrarı bir anda geldiği için tutamaz ya da idrarını bitirdikten sonra damlamalar devam eder. Prostat büyümesi tedavi edilebilir bir hastalıktır.

Prostat büyümesi hastalarımızı kliniğimizde HoLEP yöntemiyle başarıyla tedavi etmekteyiz.

HoLEP ameliyatıyla büyüyen prostat dokusu vücut dışına çıkarılır. İdrar yolundaki daralma ortadan kalkar. Hasta idrarını rahatça yapmaya ve tutmaya başlar. Bu ameliyatta prostatın sadece iç kısmı alınır. Kabuk kısmına dokunulmaz. Dolayısıyla prostat kanseri tedavisinde karşı karşıya kalabileceğimiz eksternal sfinkter adı verilen kas dokusuna zarar verme gibi bir risk de söz konusu olmaz. Yani ameliyat sonrasında hastada bir idrar kaçırma sorunuyla karşılaşmayı beklemeyiz.

Prostata komşu bir kas dokusu olan Eksternal sfinkter sayesinde idrarımızı tutabiliyoruz.

Uzun süre prostat büyümesi sorunu yaşamış, tanı ve tedavide geç kalmış bazı grup hastalarda mesanenin yapısında kalıcı değişmeler olabilir. Mesane hasar alabilir. Bu hastalarda prostat büyümesi tedavi edilse dahi mesanedeki sorunlardan dolayı idrar kaçırma devam edebilir.

Prostat kanseri ameliyatının komplikasyonlarından biri idrar kaçırmadır.  Prostat kanseri tedavisinde altın standart kanserli prostatın tamamen çıkarılmasıdır. Bu işlemin adı radikal prostatektomidir. Belirttiğimiz gibi prostat, idrarı tutmaya yarayan eksternal sfinkter kasına komşudur. Bu ameliyat esnasında bu kas dokusu hasar alabilir. Hastada idrar kaçırma gibi bir komplikasyon gelişebilir. Literatürde bu oran yüzde 2’dir.

Biz kliniğimizde prostat kanseri ameliyatını kapalı olarak gerçekleştiriyoruz. Hem laparoskopik cerrahi hem de robotik cerrahi ile hastalarımızı ameliyat edebiliyoruz. Kapalı yöntemde prostat ve çevre dokusu çok daha net ve büyük görülmektedir. Teknoloji cerrahi tecrübeyle birleşince böyle bir komplikasyon gelişme riski de oldukça düşük oluyor.

Yaşlanmaya bağlı gelişen dejeneratif nörolojik hastalıklar da idrar kaçırmaya neden olabilmektedir. Parkinson, demans, MS, Alzheimer bu hastalıklardan bazılarıdır.

Aşırı aktif mesane kadınlarda daha sık rastladığımız bir olgu olsa da erkeklerde de görülebilmektedir. Hastaların temel şikayeti ani idrara sıkışma hissidir. Bu grup hastaların nörolojik, hormonal ya da metabolik bir sağlık sorunu yoktur. Kişinin mesanesi bazı nedenlerde idrarı yeteri kadar depolayamaz. Büyük bir kısmı kadınlarda olmakla birlikte toplumun yaklaşık yüzde 15’inde görülmektedir.

Diyabet hastalarında mesanenin yapısında bozulmalar olabilir ve idrar kaçırma görülebilir.

Prostat kanseri ve çevresine yönelik yapılan radyoterapi tedavilerinde eksternal sfinkter kasına zarar verme ve idrar tutamamanın gelişme riski vardır.

Tanı

Tanıda idrar kaçırmaya neden olan sağlık problemini anlamak esastır. Elle yapılan prostat muayenesi ve alınan hasta öyküsü ile tanı koymak mümkün olabilir. Gerekli durumlarda kesin tanı için kan testleri, ürodinami, sistoskopi ve ultrasonografi gibi test ve tetkiklerden de yararlanılabilir.

Erkeklerde İdrar Kaçırmanın Tedavisi

Erkeklerde idrar kaçırma tedavi edilebilir bir olgudur. İdrar kaçırmanın nedenini tespit ettikten sonra tedavi planlanır. İdrar kaçırma prostat kanseri ameliyatının bir komplikasyonu olarak ortaya çıktıysa yapay (suni) sfinkter yöntemi uygulanır. Ameliyatla vücudun içine yerleştirilen yapay bir mekanizmayla idrar kaçırmanın önüne geçilir. Sling (askı) uygulaması ise uyguladığımız bir diğer yöntemdir. Yine bazı grup hastalarda (aşırı aktif mesane gibi) ilaç tedavisiyle de sonuç almak mümkündür.

Erkeklerde İdrar Kaçırma yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Aşırı aktif mesane özetle mesane aktivitesinin normalden fazla olmasıdır. Mesanenin idrarı depolamada sorun yaşaması, kişinin idrarı boşaltmak için bir dürtü hissetmesi ve idrara çıkmada aciliyet yaşaması durumudur. Gün içinde sık sık idrar yapma ile kendini gösterir. Zaman zaman idrar kaçırma ve sızıntı sorunları da görülür.

Mesane nedir?

Mesane ya da idrar kesesi böbreklerde üretilen idrarı önce depolayan ve sonrasında boşaltan kastan oluşmuş bir yapıdır. Ortalama 500 cc idrar depolayabilir. Sağlıklı bir mesane genellikle yarıya kadar dolduktan sonra idrarı boşaltma dürtüsü verir. Beyin, mesanenin boşaltılması için sinyal gönderir ve ardından idrar boşaltımı gerçekleşir.

Kişinin idrar yapma sıklığı yaşam tarzına göre değişir. Buradaki en önemli etken su tüketimi ve harekettir. Bireyler gün içinde 6-8 kez idrarını boşaltır. Gece de 1-2 kez idrar yapmaya kalkabilir.

Aşırı aktif mesane nedir?

Mesanenin görevleri idrarı depolamak ve boşaltmaktır. Aşırı aktif mesane olgularında ise mesane bu depolama görevini tam olarak yerine getiremez. Sağlıklı bir mesane idrarı belli bir miktara kadar depolayabilir. Bunun sonucu olarak da kişi sürekli idrara çıkma dürtüsü hissetmez. Aşırı aktif mesanede ise mesanenin az bir doluluğu bile kişide tuvalete gitme isteği oluşturur. Bu ihtiyaç bir anda gelir ve gün içinde sürekli tekrarlar. Hatta idrar kaçırma ve idrar sızıntıları oluşur. Nihayetinde bu durum kişinin hem sağlığını hem sosyal yaşamını olumsuz etkiler. Kadınlarda daha sık görülür. Hayatı tehdit etmez ancak hayat kalitesini ciddi anlamda bozar. Bu anlamda yaşamı olumsuz etkileyen 10 kronik hastalıktan biri olarak düşünülmektedir.

Aşırı aktif mesane belirtileri

• Ertelenemeyen acil idrara çıkma hissi
• İstem dışı idrar kaçırma
• Sık idrara çıkma
• Gece tuvalete kalkmak için uyanma
• Gün içinde 8’den fazla kez idrara çıkma

Neden olur?

Kişide aşırı aktif mesane varlığının çeşitli nedenleri mevcuttur. Şu şekilde sıralanabilir:

• İdrar yolu enfeksiyonları
• Diyabet ve obezite
• Mesane hastalıkları (kanser, taş)
• Nörojenik hastalıklara ve tedavilere bağlı olarak mesane kaslarının hasar görmesi. Bu hastalıklar: inme, multiple skleroz, bel fıtığı ameliyatı geçirmiş olmak, ışın tedavisi, parkinson vd.
• Kadınlarda menopoz döneminde yaşanan hormon değişiklikleri
• Mesane boşalmasına engel olan durumlar: iyi huylu prostat büyümesi, kabızlık
• Çoklu doğum: Pelvik taban kasının zayıflamasına yol açabilir, aşırı aktif mesane oluşumunu tetikleyebilir.
• Kullanan bazı idrar söktürücü ilaçlar
• Aşırı kahve, alkol, asitli içecek tüketimi
• Yaşlanmaya bağlı bilişsel becerilerin yıpranması

Tanı

Hasta öyküsü ve fiziksel muayene en önemli tanı koyma araçlarıdır. Hastanın titreme, kabızlık, diyabet, yüksek tansiyon, ereksiyon durumu sorgulanır. İdrara çıkmayla ilgili şikayetleri dinlenir. Ardından hastanın karnı, genital bölgesi, sırtı incelenir.

Gerektiği takdirde üroloji uzmanı farklı test ve tetkiklere başvurabilir: idrar testi, üroflovmetri, mesanenin ultrasonografi ile görüntülenmesi, mesanenin sistoskop ile incelenmesi, ürodinami.

Aşırı aktif mesane tedavisi

Aşırı aktif mesanenin tedavisinde farklı yaklaşımlara sahibiz. Bunlar nelerdir:

Yaşam Tarzı Değişikleri: Kahve, çay, alkol, asitli içecek vs. tüketimi kısıtlamak. Hastanın fazla kiloları varsa bunlardan kurtulmasını sağlamak. Kabızlığın önüne geçmek.

İlaç Tedavisi: Aşırı aktif mesane olgularında en sık kullandığımız tedavi şeklidir. Piyasada farklı grup ilaçlar mevcuttur. Semptomlar, tıbbi hikaye vd. faktörler neticesinde ilaç kullanımı başlanır. Sonuç alınamazsa ilaç grubu değiştirilir.

Botoks tedavisi: Esas adı botulinum toksin tedavisidir. Yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaçlarla sonuç alınamayan olgularda aşırı aktif mesaneye botoks tedavisi uygulanabilir. İşlem anestezi altında ve ameliyathane ortamında yapılır. Üroloji uzmanı sistoskop yardımıyla mesaneye ulaşır. Mesane duvarına botoks maddesini uygular. Nihayetinde mesane kaslarındaki aşırı aktivite önlenir ve hastanın sorunları ortadan kaybolur.  Ancak bu işlem kalıcı bir iyileşme getirmez. 6-9 ay sonra hastaya tekrar botoks uygulamak gerekebilir.

Mesane Büyütme Ameliyatı: Tüm bu seçeneklerden sonuç alınamadığı durumlarda daha ciddi bir cerrahi işlem olan mesane büyütme ameliyatı uygulanır. Bağırsaktan yama yaparak mesane büyütülür, kapasitesi geliştirilir. Ameliyat sonrasında 5-6 gün yatış gerekir. Oldukça olumlu sonuçlar veren bir tedavi seçeneğidir.

Aşırı Aktif Mesane  yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Kadınlarda idrar kaçırma oldukça sık rastladığımız bir olgudur. 60 yaş üzeri kadınların yaklaşık olarak %35’i idrar kaçırır. Kadınlarda idrarkaçırma bu haliyle idrar kaçırma erkeklere göre kadınlarda çok daha yaygındır. Neden? Hem erkeklerde hem kadınlarda idrarı tutma görevi yapan bir kapak (sfinkter) vardır. Bu mekanizma kadınlarda doğuştan daha zayıftır. Yaşam boyunca geçirilen jinekolojik ameliyatlar, gebelikler, doğumlar bu kapağı aşındırır. Yaşlanmayla birlikte de bu kapak iyice zayıflar. Nihayetinde stres tipi idrar kaçırma ile karşı karşıya kalırız. Yani, kadın öksürdüğünde, güldüğünde, ağır kaldırdığında, ıkındığında idrar kaçırma meydana gelir.

Kadın Ürolojisi Nedir?

Üroloji uzmanlığının ilgi alanlarından biri de kadın ürolojisidir. Vajinal organ sarkması, pelvik ve mesane ağrı sendromu, cinsel işlev bozukluğu, idrar kaçırma ve işeme bozuklukları kadın ürolojisinin konulardır. Kadınlarda en sık karşılaştığımız ürolojik sorunlar ise stres tipi idrar kaçırma ve aşırı aktif mesanedir.

Kadınlarda İdrar Kaçırma Nedir?

Hastanın istem dışı idrarını kaçırmasıdır. Kontinans idrar tutma, inkontinans ise idrar kaçırma olarak adlandırılır. İdrar böbreklerde üretilir ve mesanede birikir. Bir miktar birikmeden sonra kişi işeme isteği duyar. İşeme esnasında sfinkter kası gevşer, mesane kasılır ve idrar vücut dışına çıkar. Bu mekanizmanın bozulması sonucu idrar kaçırma oluşur. İdrar tutmayı mümkün kılan sfinkter kası gevşeyebilir, mesane istemsizce kasılabilir ya da mesane kası zayıflayabilir. Nihayetinde kişinin (özelliklede kadınların) idrarını kaçırdığı bir senaryo ortaya çıkar.

İdrar Kaçırma Belirtileri Nedir?

Hastalar sıklıkla öksürme, gülme, hapşırma gibi basit refleksler veya spor yapma, ağır kaldırma gibi eylemler sonucunda idrarının damladığını fark eder. Hekime başvurur.

Tanı: İdrar kaçırmanın değerlendirilmesi nasıl yapılmakta

Hasta öyküsünü dinledikten ve fiziksel muayeneyi yaptıktan sonra hastadan idrar testi ve idrar kültürü istenir. Üriner ultrason ve üroflovmetri (idrar akımının ölçülmesi) bakılır. Gerekli durumlarda hastaya sistoskopi yapmak gerekebilir.

İdrar Kaçırma Türleri

Uluslararası Kontinans Derneği (International Continence Society – ICS) idrar kaçırma olgularını şu şekilde sınıflandırmaktadır.

Stres inkontinans: En sık karşılaştığımız idrar kaçırma türüdür. Gerçek üriner inkontinans olarak değerlendirilir. Mesanede kasılma olmaksızın karın içi basıncın artması sonucu görülen idrar kaçırmadır. Bunun nedeni pelvis tabanını ve idrar torbasını destekleyen bağ dokusunun zayıflamasıdır.  Karın için basıncı, öksürme, ağır kaldırma, gülme gibi aktiviteler sonucu artar ve hasta idrarını kaçırır. Sosyal hayatı ciddi anlamda olumsuz etkileyen bir durumdur.

Urge inkontinans: Mesanenin istem dışı kasılması sonucu ortaya çıkan idrar kaçırma türüdür. Parkinson ve omurilik yaralanması gibi nöroşirürji hastalıkları bu durumu ortaya çıkarabilir.

Total inkontinans: Hastanın idrarını sık sık kaçırdığı ancak bunu farkında olmadığı/hissetmediği olgulardır.

Taşma inkontinansı: Mesane kasının gevşemesi/zayıflaması ve idrarı tutmayı sağlayan sfinkter kasının aşırı kasılması sonucu görülür.

Miks tip inkontinans: Stres tipi idrar kaçırma ve mesanenin istem dışı kasılması sonucu oluşan idrar kaçırma türlerinin birlikte görülmesidir.

Nokturnal enürezis: Uyku esnasında kaçırılan idrardır.

Neden Oluşur?

Sadece kadın olmak ve yaşlanmak bile idrar kaçırma riskini artıran bir nedendir. Yani doğaları gereği kadınlar yaşamlarının bir noktasında idrar kaçırma problemiyle karşı karşıya kalabilir. Ayrıca, genetik miras, jinekolojik ameliyatlar, geçirilen idrar yolu enfeksiyonları ve birden fazla kez zorlu doğum yapmak da yaşlılık döneminde idrar kaçırma riskini artırır.

Ek olarak vücudun farklı kısımlarıyla ilgili hastalıklar ve yaşam tarzının da idrar kaçırmayı tetiklediği düşünülmektedir: Astım, diyabet, beyin ve omurilik sorunları, kronik kabızlık, obezite, sigara.

İdrar Kaçırma Tedavisi

İdrar kaçırma tedavisinde farklı alternatifler söz konusudur. Bu tedaviler temelde ikiye ayrılır: cerrahi tedaviler ve cerrahi olmayan tedaviler.

Cerrahi Olmayan Yöntemler

İdrar kaçırma tedavisinde ilk aşamada ameliyatı düşünmek yerine davranışsal tedavi, ilaç tedavisi veya rehabilitasyon tedavileri değerlendirilebilir. Bunlar nelerdir?

Davranışsal tedaviler

Bazı hastalarda yaşam tarzı değişiklikleri idrar kaçırma problemini çözebilir. Özellikle kilo vermek bunlardan biridir. Obezite, stres tipi idrar kaçırmayı tetikleyen en önemli unsurlardan biridir. İdeal kilosuna dönen, spor yapan bazı hastalarda idrar kaçırma azalmakta veya tamamen yok olmaktadır.

Pelvik taban rehabilitasyonu

Pelvik taban egzersizleri (PTE) ile pelvik taban kaslarında güçlenme amaçlanır. Yaşlanma, hamilelik, doğum yapma kadınlarda pelvik taban kaslarının zayıflamasına neden olur. Bu kasları güçlendirmek idrar kaçırma sorununu çözebilir. Pelvik taban egzersizine başlamadan mutlaka bir üroloji uzmanıyla görüşülmelidir. Pelvik taban egzersizi nasıl yapılır? Öncelikle mesanenin boş olması gerekir. Sırayla ilk olarak ön pelvik taban ve arka pelvik taban kasları çalıştırılmalıdır.

Ön pelvik taban: Rahat hissettiğiniz bir pozisyonda durun; yatabilir, oturabilir ya da ayakta durabilirsiniz. İdrarınızı durdurmak ister gibi kendinizi sıkın ve bırakın. Bu durumda pelvik taban kasları yukarı aşağı hareket edecektir. Bunu 10 kez seri halde yapın. Ardından aynı hareketi kaslarınızı sıktıktan sonra hemen bırakmadan tekrarlayın. Kasınızı sıkılı halde 5 saniye tutmayı sonra bırakmayı deneyin. Bu hareketi yavaşça 10 kez tekrarlayın. Bu egzersizi yapmak zor olabilir. Zamanla kaslar güçlenecektir.

Arka pelvik taban: Bu sefer rektumdan gaita (dışkı) çıkışı durdurmak ister gibi kendinizi sıkın ve bırakın. 10 kez tekrarlayın. Aynı egzersizi kendinizi sıktıktan sonra 5 saniye bekleyip bırakarak tekrarlayın.

Bu egzersizlerin 3 ay boyunca her gün tekrarlanması gerekir. Ancak belirttiğimiz gibi egzersizlere başlamadan önce bir üroloji uzmanıyla görüşmeli, onun talimatıyla başlamalı ve süreç içinde de irtibatta olmalısınız.

İlaç tedavisi

İdrar kaçırmanın türüne göre hastaya ilaç tedavisi başlanabilir. Üroloji uzmanı hastada sıkışma tipi (urge inkontinans) idrar kaçırma varsa ona uygun, stres tipi idrar kaçırma varsa ona uygun ilaç tedavisi uygulayabilir.

Östrojen tedavisi

Östrojen hormonu kadınlar için oldukça değerlidir. Bu hormon en başta üreme işlevinden sorumlu olmakla birlikte kan akımını iyileştirmek ve sinir fonksiyonlarını artırmak gibi faydalara da sahiptir. Üretra ve vajinanın gücüne, esnekliğine katkıda bulunur. Kişinin östrojen seviyesi düşükse farklı sorunlar ortaya çıkabilir. Bunlardan biri de mesane kontrolünün azalmasıdır. Östrojen seviyesi düşen kadınlarda mesane kontrolüyle ilgili sorunlar oluşabilir. Bu da idrar kaçırmaya neden olur. Kişi mesanenin istem dışı kasılması nedeniyle idrarını kaçırıyorsa vajina içine östrojenli krem uygulanabilir. İyileşme sağlanabilir. Hangi kremin ne kadar süreyle kullanılacağını üroloji uzmanı belirtecektir.

Enjeksiyon tedavileri

Bu yöntemde üretranın duvarına enjekte edilen maddelerle üretral duvarın güçlenmesi amaçlanır. Kalıcı bir tedavi değildir. Zaman içinde bu maddelerin etkisi azalır ve işlemin yeniden uygulanması gerekir. Cerrahi dışı diğer tedavilere yanıt vermeyen ve ameliyat edilmesi riski olan hastalarda bu yönteme başvurulabilir.

Cerrahi Yöntemler

İlaç tedavisinin sonuç vermediği hastalarda cerrahi tedavi seçenekleri değerlendirilir. İdrar kaçırmanın nedenine bağlı olarak farklı cerrahi seçenekler mevcuttur.

Askı Yerleştirme

Stres tipi idrar kaçırma olan kadınlarda en sık uygulanan cerrahi yöntemdir. İşlem ameliyathane ortamında anestezi altında yapılır. Üroloji uzmanı vajinal duvarın ön kısmında küçük bir kesi yeri açar. Üretranın altından ve her iki yanından askıyı geçirerek tutturur. Bu ameliyatta üretranın altına yerleştirilen askının pelvik taban kaslarını desteklemesi ve idrar kaçırmayı engellemesi amaçlanır. İşlem “TOT Ameliyatı” olarak adlandırılır. Deneyimli cerrahlar tarafından yapıldığında yüksek başarı getirmektedir.

Burch

Askının aksine vajinadan değil karından vücut içine girilerek yapılan bir işlemdir. İdrar kaçırma mesanenin fazla kasılmasından kaynaklanıyorsa (sıkışma tipi) ya da mix tip inkontinans (stres + sıkışma tipi) söz konusuysa bu yöntem değerlendirilebilir. Ameliyat laparoskopik teknikle gerçekleştirilir. Cerrah ameliyatta mesane boynunu tekrar şekillendirir ve yukarı doğru kaldırır. Böylece mesane boynunun mesanenin kendisine karşı direnç göstermesi ve idrar kaçırmanın önüne geçmesi amaçlanır.

İdrar kaçırmanın cerrahi tedavisinde ilk aşamada askı tedavisini düşünürüz. Üroloji uzmanı askı tedavisinin hastaya fayda sağlamayacağını düşünüyorsa burch ameliyatını değerlendirebilir.

Kadınlarda İdrar Kaçırma yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

HoLEP ameliyatı Prostat büyümesi tedavisinde gerçekleştirdiğimiz kapalı cerrahi yöntemlerinden biridir. İşlem lazer teknolojisi ile gerçekleştirilir. Kısaca HoLEP (Holmiyum lazerle prostat enükleasyonu) adı verilen yöntem prostat büyümesi tedavisinde bir alternatif olarak son 20 yılda kullanılmaya başlanmış ve zamanla yaygınlaşmıştır. Bugün doğru hastalarda güvenle uyguladığımız bir yöntemdir.

Prostat Büyümesi Nedir?

Erkeklerde görülür ve sıklıkla 50 yaş sonrası ortaya çıkar. Prostat bezinin büyüyerek idrar yapmayı zorlaştırması durumudur. Hastalarda sık idrara çıkmadan böbrek yetmezliğine kadar gidebilecek bir dizi probleme yol açar. Halk arasında Prostat Hastalığı olarak da bilinir. Mutlaka rutin kontrol ve tedavi gerekir. Toplumumuzda her beş erkekten birianin prostat büyümesi nedeniyle tedaviye ihtiyaç duyduğu bilinmektedir.

Prostat Büyümesi Nedenleri ve Belirtileri Hakkında Daha Fazla Bilgi Alabilirsiniz!

Prostat Büyümesi Tedavisinde HoLEP

Günümüzde prostat büyümesi tedavisi için lazer teknolojisine yoğun olarak başvuruyoruz. Genel olarak iki tip lazer yöntemi mevcuttur: doku kesici lazerler ve doku buharlaştırıcı lazerler. Büyüyen prostat dokusunu keserek tedaviyi gerçekleştirdiğimiz metotlardan biri de HoLEP’tir. Bu yöntemde, idrar kanalından girilerek prostata ulaşılır. Holmium lazer kullanılarak idrar çıkışında daralmaya neden olan prostat dokuları kesilir. Bu doku çok küçük parçalara ayrılır ve Morsellatör adı verilen bir aletle idrar kanalından dışarı çıkarılır. İşlem genel anestezi altında yapılır ve prostat dokusunun tamamı çıkarılır.

HoLEP Yönteminin Avantajları

Geçmişte prostat büyümesi tedavisinde en sık kullanılan yöntem açık cerrahiydi. Sonrasında büyüyen prostatın kesilerek çıkarıldığı TUR dediğimiz kapalı ameliyat türü geliştirildi. Bu yöntemi de hala başarıyla uygulamaktayız. Ancak HoLEP teknolojisinin diğer tüm yöntemlere göre sahip olduğu bazı önemli avantajlar mevcuttur:

• İşlem sırasında ve sonrasında komplikasyon riski azdır.
• Sonda kullanım süresi kısadır. (Ortalama 24 saat)
• 100 ml ve üzeri hacimli prostatlarda uygulanabilir.
• Hasta kan sulandırıcı ilaç kullanıyorsa bırakmak durumunda değildir.
• Sonda çıktıktan sonra idrar yaparken oluşan yanma hissi yaşanmaz.
• Hastanede kısa süreli yatış yapılır.
• Prostat dokusu tam olarak çıkarılır. Böylece hastalığın tekrarlama riski ortadan kalkar.
• Prostat dokusu buharlaştırılmadan kesilerek çıkarıldığı için patoloji bu parçayı rahatlıkla inceleyebilir. Bir kanser riski var mı yok mu analiz edilebilir.
• Ameliyat sonrası sertleşme sorunu beklenmez. Ancak cinsel ilişkiye dönmek için üroloji hekiminin belirteceği süre beklenmelidir.

HoLEP Ameliyatı kimlere uygulanır ?

HoLEP, prostat büyümesi olan hastaların çok büyük bir kısmına rahatlıkla uygulanabilir:

• İlaç tedavisi olup iyileşmeyen
• İdrar yapmada sorun yaşayan
• Böbreklerinde şişme meydana gelen
• İdrar yolu enfeksiyonu oluşan
• Ameliyat olmasına rağmen prostatı tekrar büyüyen hastalarda HoLEP tedavisi tercih edilebilir.

HoLEP Ameliyatı Yapan Hastaneler

Prostat büyümesi hastalığı tedavisinde uygulanabilecek tüm yöntemler Doç. Dr. Serdar Aykan tarafından başarıyla gerçekleştirilmektedir. Önemli olan doğru hastada doğru tedaviyi seçmek, hastayı bilgilendirmek ve cerrahi işlemi başarıyla uygulamaktadır.

Prostat Büyümesi Tedavisinde Uygulanan Diğer Yöntemler

• Klasik TUR
• Plazmakinetik TUR
• Greenlight Lazer
• Açık Cerrahi
• ThuLEP Lazer

HoLEP ile prostat büyümesi ameliyatı nasıl yapılır?

Operasyon ameliyathane ortamında yapılır. Hem genel anestezi hem de spinal (belden aşağının uyuşturulması) anestezi ile işlem gerçekleştirilebilir. Çok ince bir telle idrar yolundan girilir. Büyümüş prostat dokusu kapsülünden ayrılır. Özel bir aletle çok ufak parçalar halinde yine idrar yolundan dışarı çıkarılır.

HoLEP ameliyatından sonra hasta ilk kontrolüne ne zaman gelir?

Ameliyattan sonra ilk gün hastamızın sondasını çekeriz. Ortalama iki gün sonra da taburcu ederiz. İlk kontrol muayenesi ise ameliyattan üç hafta sonradır. Her şey yolundaysa hasta; üçüncü, altıncı ve birinci yılında rutin kontrolüne gelir. Sonrasında süreç yıllık rutin üroloji kontrolleriyle devam eder.

Taburcu olduktan sonra evde idrar yapamama ya da tutamama gibi beklenmedik bir sorun görülürse zaman kaybetmeden hekime başvurmak gerekir.

Ameliyattan sonra hastalar neye dikkat etmeli?

HoLEP ameliyatı sonrası hastalar ortalama 2 gün içinde taburcu edilir. Ancak eve dönüşte iki üç hafta kadar ağır spor, bedensel işler, uzun yolculuklar, ağır beslenme gibi konulara dikkat etmek ve kaçınmak gerekir.

HoLEP ameliyatı sonrası idrar kaçırma olur mu?

Hayır. Prostat, idrar tutmayı mümkün olan kaslara komşu olduğu için prostata yapılan tüm müdahalelerde bu soru akla gelir. Ancak deneyimli cerrahlar tarafından yapılan HoLEP ameliyatlarında teknolojinin de verdiği imkanlarla bu kaslara müdahale edilmez. Kimi hastalarda ameliyat sonrası kısa süreli idrar damlaması şikayeti olabilir. Ancak bu da birkaç gün içinde ortadan kaybolur.

HoLEP cinsel fonksiyonlara zararı verir mi?

Daha öncede değindiğimiz gibi prostat konumu itibariyle ulaşması zor bir organdır. Ayrıca birçok kritik doku ve kasla (idrar tutma ve sertleşme gibi) komşudur. Bu yüzden hem prostat kanseri hem de prostat büyümesi ameliyatlarında deneyim ve teknoloji oldukça önemlidir. Tecrübeli cerrahlar tarafından yapılan HoLEP ameliyatlarında ise cinsel fonksiyonlara zarar riski oldukça düşüktür. Holmiyum lazerin dokuya etkisi sadece 0.4 mm’dir. Bu sayede prostata komşu dokulara zarar verme riski ortadan kalkmaktadır. Biz, HoLEP ile yapılan prostat büyümesi ameliyatı sonrası hastada bir sertleşme problemi beklemeyiz.

Kronik hastalıklar HoLEP ameliyatına engel midir?

Genellikle hayır. Ancak ameliyat anestezi altında gerçekleştiği için anesteziye ait riskleri de beraberinde getirir. Ameliyat süresinin kısalığı, kanama riskinin azlığı bize HoLEP ameliyatını güvenle uygulama imkanı verir. Yine de, kronik hastalığın ne olduğuna ve hastanın genel durumuna göre ameliyat kararı verilmelidir.

HoLEP dışında lazer ile yapılan başka hangi yöntemler vardır?

HoLEP’e benzer olan yöntemlerden biri BipoLEP’tir. HoLEP’te holmium lazer, BipoLEP’te ise bipolar enerji kullanılır. Greenlight lazer ise farklı bir lazer tedavisidir. Bu yöntemde ise diğer ikisinin aksine büyüyen prostat dokusu kesilmez, buharlaştırılır.

HoLEP’in diğer yöntemlere göre en öne çıkan avantajı nedir?

Diğer BPH tedavileri olan TUR ve Greenlight lazerde prostat dokusu tam olarak çıkarılamaz. Kalan doku zamanla büyüyebilir ve ikinci bir ameliyat gerekebilir. HoLEP’te ise prostatın tekrar büyüme riski sıfıra yakındır.

HoLEP’ten sonra sonda takılır mı?

Evet. İşlemden sonra ortalama 24 saat sonda takılır. Sonda çıktıktan kısa bir süre sonra idrardaki yanma hissi de ortadan kalkar.

Büyük prostatlarda HoLEP kullanılabilir mi?

Prostatın hacmi HoLEP ameliyatı için bir kriter değildir. İşlem, hem büyük hem de küçük prostat büyümelerine güvenle ve başarıyla uygulanabilir. Hatta büyük prostatlar için en uygun yöntemdir.

HoLEP ameliyatından sonra tekrar prostat büyümesi ameliyatı olmak gerekir mi?

HoLEP yönteminde adenomun tamamı vücut dışına çıkarılır. Tamamen yok edilen prostat dokusunun tekrar büyüme ihtimali çok düşüktür. Ameliyat öncesi idrar yapma sorunları olan hasta, ameliyat sonrasında sık idrara çıkma ve idrar yaparken yanma hissi gibi şikayetlerinden kurtulur.

HoLEP ameliyatında kanama olur mu?

HoLEP ameliyatı esnasında ciddi bir kanama beklenmez. Bir kanama oluşsa dahi kolayca müdahale edilir ve kanama durdurulur.

Not: Bu içerik Üroloji Uzmanı Doç. Dr. Serdar Aykan tarafından yazılmıştır. Dr. Aykan ürolojik hastalıkların tanı ve tedavisi üzerine 20 yıldan uzun bir kariyere sahiptir. Randevu ve detaylı bilgi almak için telefon ve mail üzerinden kendisine ulaşabilirsiniz.

• Telefon: 0553 876 8 876
• Mail: drserdaraykan@gmail.com

HoLEP Ameliyatı Nedir? yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Böbreğin herhangi bir yerinde oluşan içi sıvı dolu keseciklere böbrek kisti adı verilir. Böbrek yüzey tabakası zayıflaması sonucu böbrek içinde kesecikler oluşur ve bu kese daha sonra idrar ile dolar ve bir kist halini alır.

Her yaşta görülebilir. 50 yaşın üzerinde tüm insanların nerdeyse yarısında böbreklerde bir ve ya birden fazla basit kist vardır. Erkeklerde daha sıktır.

Böbrek kistleri genelde hastalarda herhangi bir şikayete neden olmaz. Büyük kistlerin çevre dokulara basısına bağlı yan ağrısı veya sırt ağrısı görülebilir.

Tanı

• Ultrasonografi (USG)
• Bilgisayarlı tomografi (BT)
• Manyetik rezonans (MR)

Böbrek Kisti Tedavisi

1.  Cerrahi: Kistler bası semptomları yaparsa cerrahi olarak kistin dekortikasyonu (Kist duvarının alınarak kistin boşaltılması) uygun olur. Laparoskopik kist eksizyonu günümüzde yaygın olan tercih edilen ameliyatları arasındadır.

2. Böbrek Kistinin İğne ile Tedavisi: İnce bir iğne ile delme işlemidir. Bölge kist boşaltımı ardından alkol ile temizlemenir.

Böbrek Kisti yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

İdrar kesesi sarkması neden olur sorusuna cevap vermeden önce sistosel olarak da bilinen bu durumun kadınlarda mesaneyi destekleyen pelvik taban kaslarının germe veya zayıflamasını içeren yaygın bir problem olduğunu belirtelim.

• İdrar kesesi sarkması, birçok farklı faktörden kaynaklanabilir, en yaygın olanı doğum sırasındaki kaslara uygulanan stresdir.
• Birden fazla vajinal doğum yapmış kadınlar prolapsus gelişimi açısından daha yüksek risk altındadır.
• Ağırlık kaldırma, kronik öksürük, şişmanlık diğer nedenlerdendir.

Tanı

İdrar kesesi problemi olan kadınlar genellikle sık idrara çıkma veya idrar kaçırma gibi birçok rahatsız edici belirti yaşarlar İdrar kaçırma konusunu doktorunuzla konuşmaktan rahatsızlık hissedebilirsiniz. Ancak idrar kaçırma sıklığı varsa ya da yaşam kalitenizi etkiliyorsa, tıbbi yardım istemek önemlidir. İdrar kesesi sarkmasına tam olarak nasıl tanı konulur ?

• Muayene
• USG
• Ürodinami
• Sistoskopi

İdrar Kesesi Sarkması Tedavisi

• Kegel, pelvik taban kaslarını güçlendirmek için egzersiz.
• Organlar için daha iyi destek sağlamak için pesar bir cihaz takılması.
• Ağır vakalar için ameliyat en etkin tedavi yöntemidir.

İdrar Kesesi Sarkması yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

İyi Huylu Prostat büyümesi (BPH) tanımını yapmadan, önce prostat bezinin ne olduğuna ve ne iş yaptığına bakalım. Prostat bezi, erkeklerde idrar kesesinin hemen altında bulunmaktadır ve idrarın idrar kesesinden dışarı atıldığı idrar kanalını çevreler. Prostat bezinin ağırlığı 25-30 gram civarındadır.

Prostat bezi 40’lı yaşlardan itibaren giderek büyümeye başlar. Bu duruma iyi huylu prostat büyümesi denir. Prostat büyürken idrar yolunu tıkayarak idrar akışını engellemeye başlar. Bu hastalığın seyrinde, tıkanıklığın derecesine bağlı olarak hastalarda idrar yapmayla ilgili yakınmalar başlar.

Prostat Büyümesi Hastaları Hangi Şikayetle Doktora Başvurur ?

Tıkanmaya Bağlı Yakınmalar (Obstrüktif):

• İdrar kuvvetinin ve kalınlığının azalması
• İdrarı başlatmakta güçlük – idrar yapamama
• Kesik kesik idrar yapma
• İdrarın sonunda damlama
• İdrarı tam boşaltamama hissi

İdrar Kesesinin Uyarılmasına Bağlı Yakınmalar (İrritatif):

• Sık idrar yapma ( gündüz ve gece )
• Ani idrar yapma isteği
• İdrar yapma hissi oluştuğunda idrar kaçırma
• İdrar yaparken yanma

Prostat Büyümesi BPH Tanısı  ?

• Hastanın şikayeti
• Parmakla Rektal Muayene (PRM)
• Fizik muayene PSA testi
• Kan testi
• İdrar analizi
• İdrar akış hızı / Uroflow
• Ultrasonografik inceleme
• Semptom skor sorgulanması: IPSS adında şikayetlerinizin puanlandırılmasıdır.
• PMR (Postmiksiyonel rezidü) tayini: İdrar kesesinde kalan idrar miktarı
• Ürodinami: Basınç-Akım çalışması: özel durumlarda yapılır.
• Sistoskopi
• İntravenöz ürografi veya Bilgisayarlı tomografi

İyi Huylu Prostat Büyümesi Hastalığının Tedavisi

Cerrahi Olmayan Tedaviler:

• İzlem: Yaşam biçimi alışkanlıkları düzenlenir.
• İlaçlarla tedavi: BPH semptomları kişinin günlük aktivitelerini ve yaşam kalitesini bozmaya başladığında tedaviye geçilir. Genellikle ilk seçenek ilaçlardır.

Minimal İnvaziv Tedaviler: Prostatik Stent

• Prostatik Stent Uygulamaları: Ameliyat edilemeyecek olan hastalarda uygulanabilir.
• Transüretral Prostat Rezeksiyonu (TURP): Transüretral Prostat Rezeksiyonu, iyi huylu prostat büyümesinin (BPH) cerrahi tedavisinde en sık uygulanan yöntemdir.

Greenlight Lazer

İşlem sırasında kanama yok denecek kadar az görülmektedir. Aspirin, coumadin benzeri kan sulandırıcı ilaçlar alan hastalarda ilaçları kesmeden uygulanabilmektedir. Sonda süresi ve yatış süresi daha kısadır.

HoLEP ve BipoLEP Enükleasyon

HoLEP’in açılımı Holmiyum lazer ile yapılan Prostat Enükleasyonu isimli cerrahi tekniktir.

HoLEP ve BipoLEP ameliyatları birbirine benzer teknikler ile uygulanmaktadır. Sadece kullanılan enerji faklıdır. HoLEP’de holmiyum lazer kullanılırken BipoLEP’de bipolar enerji kullanılmaktadır.

Prostat Büyümesinin Acil Olarak Ameliyat Edilmesi Gereken Durumlar

• Ani idrar tıkanması
• İdrar yolu iltihabı
• İdrar kesesi nörolojik bozuklukları
• İdrar kesesi taşları
• Böbrek bozuklukları

Faydalı İçerikler: Prostat Kanseri Nedir ?

İyi Huylu Prostat Büyümesi – BPH yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.