Epispadias, idrar deliğinin penisin ucunda değil daha yukarıda olmasıdır. İdrar deliği, penis köküne doğru yaklaşmıştır. İdrar deliği pubis kemiğine doğru herhangi bir yerde olabilir. Doğumsal bir anomalidir. Hipospadias ile karışabilir. Hipospadias idrar deliğinin olması gereken yerden altta epispadias ise üstte olması şeklinde tarif edilebilir. Epispadias, hipospadias’dan daha az görülür. Epispadias tek başına görülebileceği gibi daha çok mesane ekstrofisi ile birlikte görülür. Mesane ekstrofisi, mesane ve ilgili yapıların vücudun içi yerine, dışarıda olması durumudur. Epispadias sıklıkla idrar kaçırmaya, idrar tutamamaya neden olur. Bebeklerde genellikle doğar doğmaz bu sorun fark edilir. Cerrahiyle düzeltilmesi idrar deliğinin olması gereken yere alınması gerekir. Yani erkek bebeklerden örnek verecek olursak idrar deliği ameliyatla pipinin uç kısmına getirilir. Ameliyatın 6 ila 18. ay arası yapılması önerilir.

Epispadias Tipleri

Epispadiasın üç tipi vardır; hafif, orta ve ağır.

• Hafif: İdrar kanalı olması gereken yerin biraz üzerindedir. Ortada kozmetik bir sorun olmakla birlikte işlevsel bir sorun olmayabilir.
• Orta: İdrar deliği penisin üzerinde ve ortasına yakın bir yerdedir.
• Ağır: İdrar deliği penisin köküne yakındır. Hastada idrar kaçırma görülebilir. Mesane ekstrofisi ile birlikte görülebilir.

Epispadias’ın Sonuçları

• İdrar kaçırma
• Sık idrar yolu enfeksiyonu
• Erkek çocuklarında pipinin yukarı doğru kanca şeklinde eğik, normalden daha kısa, kalın olması ve tedavi edilmezse ileriki yaşlarda cinsel ilişki esnasında zorlanma
• Kız çocuklarında klitorisin ikiye ayrık olması

Epispadias Tedavisi

Epispadiasın tedavisi cerrahidir. Ameliyatın mümkün olduğunca erken yapılması önemlidir. Çocuk 6 ila 18 aylık iken ameliyat gerçekleştirilebilir. Bazı olgularda 3-4 yaşa kadar beklenebilir. Epispadias ameliyatı erkek çocuklarında idrar kanalının ve idrar deliğinin pipinin ucuna kadar uzatılmasını, kız çocuklarında da yine idrar deliğinin klitorisin arkasına ve vajen iç dudakların arasına taşınmasını içerir.

Epispadias Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Epispadiasın şiddetine göre ameliyatın kapsamı değişir. Çocuğa idrar deliğinin ve kanalının uzatılması taşınması, mesane boynunun yeniden şekillendirilmesi ve vezikoüreteral reflüyü düzeltme cerrahisi yapılabilir. Hastanın durumuna göre bu müdahalelerden birine, ikisine ya da üçüne birden başvurmak gerekebilir. Bu ameliyatlar aynı seansta yapılabileceği gibi bazen aynı anda yapmak mümkün olmayabilir.  Ameliyat sonrası çocukların 1-2 hafta kadar sonda kullanması gerekebilir. Olası bir idrar yolunu engelleyebilmek için çocuğa antibiyotik ve ağrı kesici ilaçlar reçete edilebilir. Ameliyat başarıyla tamamlanmış ise çocuklar idrarlarını normal yolla rahatlıkla yapmaya başlayabilir. Genital organlarda herhangi bir işlev bozukluğu olmaz. Erkek çocuk yetişkin olduğunda sertleşebilir, boşalabilir, çocuk sahibi olabilir. Kozmetik herhangi bir sorun da kalmaz.

Epispadias yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Gece alt ıslatma ya da enürezis nokturna. Ortalama 2 yaşında tuvalet eğitimi alan bir çocuk zaman içinde tuvaletini düzenli bir şekilde yapma becerisi kazanır. Tuvaleti geldiğinde ya kendi tuvalete gider ya da ebeveynine haber verip destek ister. Ancak geceleyin tuvalete gitme düzeni bu kadar kolay oturmaz. Tuvalet eğitimi alan ve artık bez takmayan çocuklarda gece alt ıslatma olgularıyla sık karşılarız. Bu normaldir ve aynı gündüzleri yapılan tuvalet gibi zaman içinde bir düzene girer. Ancak gece alt ıslatma sorunu hemen de ortadan kaybolmaz. Kimi çocuklarda 5 yaşına kadar devam eder. 5 yaşını geçen bir çocuk hala geceleri altını ıslatıyorsa gece alt ıslatma veya enürezis nokturna sorunun varlığından bahsetmemiz gerekir.

Enürezis Nokturna Nedir?

Enürezis nokturna 5 yaşını geçmiş bir çocuğun geceleri altını ıslatmasına verilen isimdir. Bu yaş grubundaki çocukların yaklaşık %15’inde görülür. Uykudayken mesanenin aşırı kasılması, idrar üretiminin fazla olması ve uyanma bozuklukları gece idrar kaçırmaya yol açar.

Yol Açtığı Sorunlar Nelerdir?

Gece alt ıslatma hem çocuğun hem de ebeveynlerin yaşam kalitesini olumsuz etkiler. Okul çağına gelen ve hala gece altını ıslatan bir çocuğun okul başarısı düşer ve sosyal ilişki kurmakta sorun yaşar. Gece alt ıslatma psikolojik nedenli değildir. Ancak durumun kendisi özellikle okul çağına gelmiş çocuklarda psikolojik sorunlara yol açabilir.

Türleri

Gece alt ıslatma iki türlü sınıflandırılabilir.

1.Monosemptomatik enürezis nokturna ve non-monosemptomatik enürezis nokturna

Monosemptomatik enürezis nokturna: Çocuk sadece geceleri idrarını kaçırıyordur, bu soruna eşlik eden başka bir işeme sorunu yoktur.

Non-monosemptomatik enürezis nokturna: Gece idrar kaçırmayla birlikte gündüz idrar kaçırma, idrarın bir anda gelmesi, tuvalete yetişemeden idrar kaçırma, işerken ıkınma, kabızlık gibi farklı sorunlar görülür.

2.Primer ve sekonder idrar kaçırma

Primer enürezis nokturna: Gece alt ıslatma vakalarının çoğu bu türe girer. Çocuk henüz idrar kontrolünü sağlayamamıştır. Bebeklikten beri hiç kuru kalmamamıştır.

Sekonder enürezis nokturna: 5 yaşını geçmiş ve gece alt ıslatma sorunu olmayan bir çocuğun altını ıslatmaya başlamasıdır.

Nedenleri

Genetik: Gece alt ıslatmaya yol açan en önemli nedenlerden birinin genetik yatkınlık olduğu bildirilmektedir. Yapılan bilimsel çalışmalar ebeveynlerin ikisinde de gece alt ıslatma hikayesi var ise çocuğun da bu sorundan mustarip olma olasılığının %77,  ebeveynlerden sadece birinde varsa %44 olduğunu göstermektedir. Ebeveynlerde gece alt ıslatma olmasa da dede, nene, amca, hala gibi akrabalarda enürezis öyküsü varlığının da yine bir ölçüde risk faktörünü artırdığı düşünülmektedir.

Uyanma bozukluğu: Çocuk uyku esnasında mesanenin dolduğunu, kasıldığını fark edemez. Fark etse dahi uyanamaz.

Uyku esnasında mesanenin aşırı aktif çalışması ve kasılması

Tanı

Tanıda hasta öyküsü oldukça önemlidir. Çocuğun gece idrar kaçırmanın yanında farklı bir işeme problemi olup olmadığı anlaşılır. Kesin tanı için tam idrar testine ve işeme çizelgesine başvurulabilir.

Tedavi

5 yaşını geçmiş ve gece alt ıslatma sorunu olan çocukların mutlaka bir üroloji uzmanınca muayene edilmesi gerekir. Sorunun ne boyutta olduğuna göre tedavi yolculuğu planlanır. Elimizdeki tedavi seçenekleri nelerdir?

Davranışsal tedavi: Yaşam tarzı değişiklikleri yapmak ve tuvalet alışkanlığını kazandırmak amaçlanır. Yatmadan 2 saat önce sıvı alımı kesilir. Uyumadan tuvalete gidilir. Çocuk uyuduktan 2 saat sonra ise tuvalet için uyandırılır.

İlaç tedavisi: Özellikle okul çağına gelen çocuklarda ağızdan alınan ilaçlarla sorun giderilebilir. Bu ilaçlar ile mesanenin daha geç dolması sağlanır. İlaçların etkililiği yaklaşık %50’dir. İlaç ilk kullanımda dahi etkisini gösterir.

Alarm cihazı: Çocuğun yatağına veya iç çamaşırına oldukça minik bir alarm cihazı yerleştirilir. Alt ıslatma meydana geldiği anda alarm çalar.  Yaklaşık %80’lik bir başarı oranına sahiptir.

Sonuç

5 yaşından itibaren karşımıza gelen gece alt ıslatma vakaları bir sağlık sorunu olarak düşünülür ve tedavisi planlanır.  5-6 aylık bir tedaviyle çocuklar gece alt ıslatma alışkanlığından kurtulur.

Çocuklarda Gece Alt Islatma yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Çocuklarda tuvalet eğitimi çocuk gelişiminin önemli bir aşamasıdır. Bu eğitimle birlikte çocuk kendi kendine tuvaletini yapmaya başlar. Bez takmaya ihtiyaç duymaz. Tuvalet eğitimi ile çocuk idrarını ve kakasını uygun zamanda ve uygun yerde yapmayı öğrenir. Bu eğitime başlamak için çocukların gerekli bilişsel, fiziksel veya duygusal yeterliliğe ulaşmış olması gerekir. Bu nedenle tuvalet eğitimine başlamak için kesin bir yaş yoktur. Ancak çocuk 18-36 aylıkken bu eğitimin verilmesi gerekir. Çocukların birçoğu 2 yaşından sonra tuvalet eğitimine hazır hale gelir.

Çocuklarda Tuvalet Eğitiminin Amacı Nedir?

• Temel amaç çocuğun başkasına ihtiyacı olmadan kendi başına tuvaletini yapmasıdır.
• Çocuk aynı oyun oynamak gibi kendi başına yapabileceği bir beceri kazanır.
• Çocuğun ebeveynine gereksinimi azalır.
• Bağımsızlık ve birey olma değerlerinin farkına varır.

Tuvalet Eğitimi İçin Uygun Zaman

Çocuk 2 yaşını geçtiyse, ebeveynler çocuklarının fiziksel, duygusal ve bilişsel olarak hazır olduğunu düşünüyorsa tuvalet eğitimine başlanabilir. Buradaki en önemli nokta çocuğun tuvaletini geldiğini hissetmesi ve tuvaletini tutmayı sağlayan kas dokularının gelişmesidir. Ardından çocuğun problem çözme becerisinin gelişmiş olması gerekir. Yani çocuk tuvaleti geldiğini hisseder, lazımlığını bulur ve tuvaletini yapar. Tuvalet yapma derdini neticelendirir. Ayrıca çocuğun konuşma becerisinin de gelişmiş olması gerekir. Bu sayede gerekli durumlarda yardım isteyebilir, ebeveynine tuvalete gitmek istediğini söyleyebilir.

Her çocuğun gelişimi kendine özel olduğu için bu becerilerin olgunlaşması da çocuktan çocuğa değişir. Örneğin tuvaleti kontrol etmeyi sağlayan rektum ve anüs kaslarının gelişimi en erken 18 aylıkken olur. Mesane ve üretra kontrolü içinse çocuğun 24 aylık olmasını beklemek gerekir. Fizyolojik farklılıklar nedeniyle kız çocukları erkeklerden bir iki ay önce bu becerilere kavuşabilir. Tuvalet eğitimini tamamlayabilir. Bu süreçte ailenin çocuk üzerinde bir baskı kurmaması, onu akranlarıyla kıyaslamaması gerekir.

Bazı zamanlar ise bu eğitime başlamak için özellikle uygun değildir. Örneğin; çocuğunuzun yeni doğmuş bir kardeşi varsa, ebeveynler arasında ayrılık yaşandıysa, çocuğun kendisinde ya da evde bir hastalık söz konusuysa tuvalet eğitimine başlamak için bir süre daha beklenebilir.

Aileler Doğru Zamanı Nasıl Anlayabilir?

Mayo Clinic çocuğun tuvalet eğitimine hazır olup olmadığını anlamak için cevap verilmesi gereken 6 soru olduğunu belirtiyor:

• Çocuk tuvalete gidip oturabiliyor mu?
• Pantolonunu aşağı yukarı çekebiliyor mu?
• Yaklaşık 2 saat idrar yapmadan durabiliyor mu?
• Basit yönlendirmeleri anlayıp uygulayabiliyor mu?
• Tuvaleti ya da lazımlığı kullanmaya hazır mı?
• İç çamaşırı giymeye hazır mı?

Cevaplar evet ise, çocuk eğitime hazırdır. Hayır, ise eğitime başlamak için ise bir süre daha beklemek gerekecektir. Ayrıca çocukların sergilediği bazı yeni davranışlar tuvalet eğitimi alabileceğinin göstergeleri olabilir. Bunlar nelerdir?

• Bezi ortalama 2 saat kuru kalıyorsa
• Uyandığında bezi kuruysa
• Tuvaleti geldiğinde kendine bu ihtiyacını giderecek bir yer arıyorsa (koltuğun arkası, masanın altı gibi)
• Eğilip kalkma gibi fiziksel becerileri geliştiyse
• Sizinle birlikte tuvalete gelmek istiyorsa
• Artık bez takmak istemiyorsa, rahatsızlık duyuyorsa, bezi ıslandığında huzursuzlanıyor ve hemen çıkarmak istiyorsa
• Lazımlık ve/veya tuvaleti kullanmak konusunda bir kaygı, endişe belirtisi yoksa çocuğunuz tuvalet eğitimine hazır demektir.

Nasıl Tuvalet Eğitimi Vereceğim?

Rol modeli olmak kazanılan tüm yeni davranışlarda olduğu gibi tuvalet yapmayı öğrenmede de önemli bir faktördür. Aldığınız lazımlığı kendi tuvaletinizin yanına, karşısına koyabilir, sizinle birlikte tuvalete girmesine izin verebilirsiniz. Burada kız çocuklara annenin, erkek çocuklara ise babanın yardımcı olması önerilir. Lazımlık seçimini ise çocuğunuzla birlikte yapabilirsiniz. Çoklu kullanıma uygun lazımlıklar tercih sebebi olabilir. İlk olarak yerde konumlandırılan sonrasında bir aparatı çıkarılarak klozetin üzerine takılan lazımlıklardan satın alabilirsiniz.

Lazımlığa ilk kez oturmadan önce çocuğunuzla konuşun. Büyükler tuvaletini böyle yapar, sürekli bez takmak durumunda değilsin artık, kuru kalmak çok keyifli, daha rahat koşup oynayacaksın şimdi gibi cümleler kurabilirsiniz. Gün içinde çocuğunuzu 2 saatte bir lazımlığa oturtun.

Ayrıca sabah uykudan uyanınca ve gündüz uykusundan sonra mutlaka lazımlığı ziyaret edin. Çocuğunuzun tuvaletini yapıp yapmadığını gözlemleyin, 5 dakika kadar oturmasına izin verin. Asla zorlamayın ve sürekli “yaptın mı, bitti mi” diye sormayın. Ancak tuvaletini bitirdiğinde aferin demeyi unutmayın.

Eğitim sırasında bez alışkanlığını tamamen bırakmak gerekir. Bu nedenle en azından eğitime başlanan ilk 2-3 gün dışarı çıkmamak faydalı olacaktır.

Çocuğunuz gündüzleri tuvaletini yapmaya, haber vermeye başladıysa gece tuvalet eğitimine de başlamak gerekir. Bunun için yatmadan bir iki saat önce sıvı alımı kesilir. Gece boyunca belli aralıklarla tuvaleti ziyaret etmek gerekir. Bu bir gecede 4-5 kere dahi olabilir. Zamanla bu rakam azalacaktır. Çocuk bu süreçte geceleyin altına kaçırabilir. Bu normaldir. Dilerseniz yatağa koruyu naylon geçirebilirsiniz.

Bu zor sürecin sonunda çocuğunuz tuvalet alışkanlığını kazanacaktır. Tuvaleti geldiğini size ya da kreşe gidiyorsa öğretmenine haber verebilir, gidip tuvaletini kendi yapabilir, gerektiğinde yardım isteyebilir.

Doktora Başvurmak Gerekir mi?

Tuvalet eğitimi hem ebeveynler hem de çocuk için zorlu olabilir. Kimi zaman 1-2 ay uğraş gerektirir. Çeşitli kazalar yaşanır; lazımlığa oturan çocuk tuvaletini ancak kalktıktan sonra yapabilir ya da evden çıkarken altına yapıverir. Bu gibi durumlar normaldir, ebeveynlerin mümkün olduğunca sakin kalmaları, gerekirse eğitimi ertelemeleri gerekir. Çocukların çok büyük bir kısmı bu gibi süreçlerden geçerek tuvalet alışkanlığını kazanır. Ancak kimi çocukların yaklaşık %2’sinde enürezis (alt ıslatma), enkoprezis (dışkı kaçırma) ve tuvalete yapmayı reddetme gibi istenmeyen yan etkiler oluşur. Bu etkiler zamanla kaybolabileceği gibi daha ısrarcı etkiler de olabilir. Bu gibi durumlarda bir uzman hekimden destek almak gerekebilir.

Çocuklarda alt ıslatma 5 yaşına kadar normal kabul edilir.

Ayrıca tuvalet eğitimini geç vermek de çeşitli sorunlara neden olabilir. 4 yaş sonrası tuvalet eğitimi alan çocuklarda kabızlık, idrar tutma gibi sorunlar ortaya çıkabilir. Ergenliğe hatta yetişkinliğe kadar bu sorunların yankıları hissedilebilir. Bu gibi durumlarda da uzman bir hekimden görüş almak faydalı olacaktır.

Çocuklarda Tuvalet Eğitimi yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Ürolojik hastalıklar yetişkinleri etkilediği gibi çocukları hatta bebekleri de etkiliyor. Yenidoğanlar dünyaya doğumsal bir ürolojik hastalıkla gelebiliyor veya yaşamın ilk yıllarında bir ürolojik hastalıkla karşılaşabiliyor. Aslında çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanından sonra bir hastalık olmadan mutlaka en az bir kez ziyaret edilen bir branştır çocuk üroloji. Toplumumuzdaki erkeklerin neredeyse tamamı bebeklik ve çocukluk döneminde sünnet edilir. Bunun için ise bir çocuk üroloji uzmanına başvurulur. Bu haliyle düşündüğümüzde sünnet muhtemelen ülkemizde en sık uygulanan cerrahi işlemdir.

Çocuk Üroloji Neye Bakar

Çocuk Ürolojisi bebeğin dünyaya gelmesi ile 18 yaşına kadar olan dönemi kapsar. Tüm çocuklarda böbrek ve idrar yolları, erkek çocuklarda penis ve testis, kız çocuklarında ise genital bölge ile ilgili sorunlarla ilgilenir. Çocuk ürolojinin ilgi alanına giren hastalıklar şu şekildedir:

• Böbrek ve üst idrar yolları ile ilgili hastalıklar: Hidronefroz, doğuştan tek böbreğin olmaması, polikistik böbrek, atnalı böbrek, pelviüreterik bileşke tıkanıklığı, böbrek taşı hastalığı.
• Alt İdrar Yolları Hastalıkları: Vezikoüreteral reflü (böbrek reflüsü), mesane ekstrofisi ve divertikülü, üreterovezikal bileşke darlığı, üretra darlıkları.
• Penis Anomalileri: En sık görüleni doğuştan sünnetli veya peygamber sünneti olarak adlandırılan hipospadiasdır. Diğer penis anomalileri şu şekildedir: gömük penis, epispadias (idrar deliğinin penisin üst yüzüne açılması), fimozis (sünnet derisinin darlığı)
• Testis ve Skrotum Anomalileri: İnmemiş testis, hidrosel (su fıtığı), testis torsiyonu
• İşeme Bozuklukları: İnkontinans, uykuda işeme, idrar kaçırma
• Varikosel (Testisin damarlarının genişlemesi)
• Kasık fıtığı
• Kız çocuklarında karşılaşılan yumurtalık kistleri ve genital bölge travmaları
• İdrar yolu enfeksiyonları
• Erkek çocuklarında sünnet ve sünnet komplikasyonları

Sık Karşılaşılan Çocuk Üroloji Hastalıkları ve Tedavileri Nedir?

İnmemiş Testis

Testistler, bebek geliştikçe gelişip büyür. Bu gelişim anne karnında başlar. İlk olarak karından sonra ise kasık kanalından geçerek testislerin doğal konumu olan torbaya doğru ilerler. Doğumdan kısa bir süre önce testisler torbaya yerleşmiş olur. Ancak kimi zaman testislerin biri veya ikisi bu inişi tamamlayamaz. Bu durum inmemiş testis olarak adlandırılır. Cerrahi tedavi ile doğal konumuna yerleştirilmesi gerekir.

Doğumsal Penis Eğriliği (Konjenital Penil Kurvatür veya Kordi)

Doğumsal bir hastalıktır. Ergenlik öncesi düzeltilmesi gerekir. Penisin eğri olmasıdır. Penis eğriliği sıklıkla çocuk ereksiyon olduğu zaman ebeveynler tarafından fark edilir. Tek başına olan penis eğrilikleri günübirlik bir cerrahi girişim ile düzeltilebilir.

Hidrosel (Su fıtığı)

En sık karşılaşılan çocuk üroloji rahatsızlıklarından biridir. Testis yapısal olarak iki tabakalı koruyucu bir kılıf ile sarılıdır. Hidrosel, bu katmanlarda sıvı toplanmasına verilen isimdir. Bu sıvı, testiste bir şişliğe yol açar ve çocuğu rahatsız eder. Genellikle 2 yaşa kadar kendiliğinden düzelmesi beklenir. İki yaşından sonra bu durumun kendinden düzelme şansı yoktur. Çocuk ürolojisi tarafından cerrahi müdahale gereklidir.

Böbrek Reflüsü (Vezikoüreteral Reflü)

Mesanedeki idrarın yukarı doğru böbreğe kaçmasıdır. İdrar böbreğe geri kaçar ve bu nedenle böbrekte hasar oluşur. Nihayetinde böbrek yetmezliğine kadar varabilecek bir sağlık sorunu ile karşı karşıya geliriz. Tanı konulması ile antibiyotik ve cerrahi tedavi değerlendirilir. Belirtileri şu şekildedir: Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu, sık ancak az miktarda idrar yapma, idrar kaçırma, idrarda kötü koku, geçmeyen kabızlık, bel ve karın bölgesinde ağrı.

Hipospadias

İdrar deliğinin olması gerekenden daha aşağıda olmasıdır. Hipospadias, halk arasında peygamber sünneti ya da doğuştan sünnetli gibi masum isimlerle tanımlansa da ameliyat ile düzeltilebilen ciddi bir cerrahi işlemdir. Sıklıkla doğum sonrasında tanısı konur. Hastalık nedeniyle idrar yolu enfeksiyonları, idrar kanalı darlıkları, işeme güçlükleri görülebilir. Tüm bunların toplamı olarak böbrek yetmezliği gibi ciddi bir durum gelişebilir. Tedavisi cerrahidir. 6-18 ay arasında yapılması önerilir.

UPJ Darlığı

Böbrek çıkışındaki kanalın darlığıdır. Böbreğin şişmesine neden olabilir. Ortalama 1500 çocukta 1 görülür. İdrarın tam olarak yapılamamasından dolayı çocukta ağrı, enfeksiyon ve hidronefroz meydana gelebilir. Nihayetinde de böbrek fonksiyonları azalır. Tedavi edilmediği takdirde kronik böbrek yetmezliğine kadar giden bir süreç başlar. Cerrahi girişimde altın standart tedavi, dar segmentin çıkartılması ve havuzcuğun tekrar idrar yoluna dikilmesidir.

Çocuk Ürolojisi Sık Sorulan Sorular

Çocuk ürolojisine dair ailelerden sık gelen bazı soruları yanıtladık.

Çocuğum gece idrar kaçırıyor. Gece idrar kaçırmanın önüne nasıl geçebiliriz?

Gece idrar kaçırmanın farklı nedenleri olabilir: gece normalden fazla idrar üretilmesi, mesanenin normalden küçük olması veya gereğinden fazla kasılması, genetik yatkınlık… Çocuğunuz geceleri idrar kaçırıyorsa mutlaka bir üroloji uzmanına başvurmalısınız. Ancak öncesinde kendi alacağınız bazı önlemler de size yardımcı olabilir:

• Beslenme ve sıvı alma alışkanlıkları gözden geçirilmelidir. Günlük 6 su bardağı su içilmelidir.
• Yatmadan önce su içmekten, kafeinli ve gazlı içecek tüketmekten kaçınılmalıdır. Yatmadan önce tuvalete gidilmeli ve mesane boşaltılmalıdır.
• Kabız kalmaktan kaçınmakta fayda var. Lifli gıdalar tüketilmelidir.
• Çocuğunuz okula başlamış olsa bile hala küçük ve yeni alışkanlıklar edinmeye açıktır. İki üç saatte bir tuvalete gitme alışkanlığı kazandırmaya çalışın. Tuvaletini geciktirmemesini de belirtin.
• Gece idrar kaçıran çocuk bunun yanlış bir durum olduğunu farkına varmalıdır. Sabah yatağını temizlerken bu temizliğe yardımcı olmasını isteyin. Eğer sorun yapısal değil davranışsalsa bu şekilde sonuç elde edilebilir.

Gece idrar kaçırma genetik midir?

Evet. Genetik mirasımızın etki ettiği bir sorundur. Gece idrar kaçırma tek bir ebeveynde varsa %46, hem anne hem babada varsa % 77 oranında çocuğunuzda da olur.

VUR nedir? Ne sıklıkla görülür?

Vezikoüreteral reflü ya da böbrek reflüsü. Mesanedeki idrarın yukarı böbreğe kaçması anlamına gelir. Çoğu zaman idrar yolu enfeksiyonlarıyla birlikte görülür. Sık ve az miktarda idrar yapma, idrarda kötü koku, karın ağrısı en sık görülen belirtilerdir. Görülme sıklığı konusunda kesin bir bilgi olmamakla birlikte, ortalama her 100 çocuktan birinde görüldüğü belirtilebilir. İdrar yolu enfeksiyonu olan çocukta ateş de ortaya çıkarsa VUR tespit etme oranı %30–50’ye ulaşır.

VUR Hakkında Detaylı Bilgi Alabilirsiniz

Çocuğumda varikosel saptandı, testise ciddi bir etkisi var mıdır? Tedavi gerekir mi? Tedavisi nedir?

Varikosel, testisin içinde bulunduğu testis torbalarındaki toplardamarların genişlemesidir. Özellikle sol testiste görülür. Testiste küçülmeye ve infertiliteye neden olabilir. Bu nedenle tedavisi gerekli bir hastalıktır.

Cerrahi tedavisi mümkündür. Tecrübeli ellerde de oldukça başarılı sonuçlar verir. Ameliyat mikroskop altında yapılır. İşlem yapılan bölge oldukça büyük ve detaylı bir şekilde görülür. Kasık bölgesinden yapılan kesiyle vücut içine girilerek cerrahi müdahale gerçekleştirilir.

Çocuğumunun böbreğinde taş tespit edildi. Tedavisi nedir? Ne yapmalıyız?

Gelişen teknoloji sayesinde günümüzde böbrek taşı tedavisinde farklı alternatiflere sahibiz. Bu tedavilerin hepsini de kapalı olarak yapmaktayız.

Çocuğunuzun böbreğindeki taşın özelliğine göre değişmekle birlikte anestezi uygulamadan gerçekleştirdiğimiz ESWL ilk yöntem olarak düşünülebilir. RIRS dediğimiz idrar yolundan böbreğe ulaşarak gerçekleştirdiğimiz işlem ve sırttan küçük bir iğne ile böbreğe ulaşarak yaptığımız PNL ameliyatı oldukça güvenli tedavi seçenekleridir.

Çocuğumuza inmemiş testis tanısı kondu. Tedavi olması gerekir mi?

Çocuk ürolojisinde en sık karşılaştığımız sorunlardan biridir. Özellikle 37. haftadan önce doğan bebeklerde sık rastlanır.  Ortalama her beş yenidoğandan ikisinde görülür. Elle muayene ile tanısı konur.

Çocuğun hayatını tehdit eden bir durum olmamakla birlikte gelecekte bazı önemli problemlere sebep olabilir. Bu nedenle tedavisi önerilir. Bu sorunlar şu şekildedir: infertilite, testis kanseri, fıtık, testis torsiyonu…

Tedavisi cerrahidir. 2 cm’lik bir kesi ile ameliyat gerçekleştirilir. İşlemin bir yaş civarı yapılmasını öneririz.

Yayınlanma Tarihi: 23 Mart 2021

Güncelleme Tarihi: 28 Haziran 2021

Çocuk Üroloji Nedir ? yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Sünnet derisi darlığı, kızlarda vajen dudaklarının yapışması, vezikoüreteral reflü (VUR), hidronefroz, UPJ darlığı sıklıkla görülen nesenleridir.

İdrar Yolu Enfeksiyonları yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Gece İdrar Kaçırma Neden Olur ?

Yatak Islatma (Gece İdrar Kaçırma) yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Sünnet

Sünnet yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Vezikoüreteral reflü, mesanedeki idrarın yukarı böbreğe kaçması anlamına gelir. Bu durum çoğu zaman idrar yolu enfeksiyonlarıyla birlikte görülmektedir. Böbrek reflüsü de denir. Vezikoüreteral reflüde mesanedeki idrar hata ile böbreğe geri kaçar ve mikroplu idrar böbrekte hasar oluşturur.

Ülkemizde böbrek yetmezliğinin en sık nedeni hala vezikoüreteral reflüye bağlı idrar yolu enfeksiyonlarıdır. Bu nedenle ateşli idrar yolu enfeksiyonu geçiren tüm çocuklarda bu durumun olabileceğinden şüphelenilmeli ve gerekli tetkikler yapılmalıdır.

Tüm çocukların sadece %1-2’sinde reflü görülmektedir, fakat böbrek iltihabı geçiren çocukların %25-40’ında reflü mevcuttur.

Kardeşinde reflü olan çocuklarda %30, anne veya babasında reflü olan çocukların %70’inde reflü tespit edilmiştir.

Vezikoüreteral Reflü Tanısı

• TIT
• USG
• İşeme sistoüretrografisi (voiding sistoüretrografisi)
• DMSA
• MAG-3 veya DTPA sintigrafi

Vezikoüreteral Derecelendirmesi

• Derece 1 Mesaneyi dolduran kontrast madde işeme sırasında ancak üreterin distal kesimine ulaşır. Bu derecedeki VUR tüm olguların %8’ini meydana getirir.
• Derece 2 Kontrast madde, renal kalikslere kadar çıkar. Ancak, üriner sistemde dilatasyon yoktur. Olguların %37’si bu evrede yer alır.
• Derece 3 Üreter, renal pelvis ve kalikslerdeki orta dereceli dilatasyona rağmen, henüz renal kaliksler küntleşmemiştir. Olguların %25-37’si bu gruptadır.
• Derece 4 Üreter, renal pelvis ve kalikslerdeki dilatasyon yanında renal kaliksler küntleşmiştir. Olguların %14-24’i bu gruptadır.
• Derece 5 Reflünün bulunduğu tarafta ileri derecede hidroüreteronefroz ve kıvrıntılı bir üreter mevcuttur. Olguların %5’i bu grupta yer alır.

Tedavisi

Vezikoüreteral reflü (VUR) ilk 2 yıl içerisinde %50 oranda kendinden geçebilir. Bazı çocuklara uzun süre antibiyotik tedavisi verilmesi gerekebilir.

• Gerekli olan olgularda endoskopik olarak idrar yoluna bazı özel dolgu maddelerinin enjekte edilmesi STING adı verilen yöntemle tecrübeli ellerde %85 oranında başarılı VUR tedavisi yapılabilir. STING iki kez denenebilir ve sonuç alınmazsa daha fazla seans yerine klasik cerrahi yöntem tercih edilmelidir.
• Cerrahi tedavinin altın standardı idrar yolunun mesaneye tekrar yeni bir yoldan dikilmesidir (UNC). Uzman  ellerde başarı oranı %95 in üzerindedir.

Cerrahi endikasyonlar

• Derece 4 ve derece 5 reflüler
• Antimikrobial tedaviye rağmen bakteri ürinin devam ediyor olması
• Sekonder vezikoüreteral reflüye yol açan hastalıkların varlığı (mesane divertikülü, üreterosel, üreter duplikasyonu gibi)
• Nefralji (reflüye bağlı yan ağrısı) böbrek büyümesinin durması böbrek hasarı ve/veya skarlaşmasındaki artış

Vezikoüreteral Reflü (VUR) yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Gömük penis bir hastalık olmayıp, dışarıda görülmeyen penis anlamında kullanılır. Gömülü penis bir hastalık değildir, ancak kozmetik bir sorundur. Dışta sallanan sünnet derisi iki parmak arasında tutulduğunda arada penis gövdesi yoksa bu durum gömülü penis olarak değerlendirilir. Bu durumda, penisin pubik bölgedeki yağlar içinde gömülü kaldığınu söylemek mümkündür. Genellikle kilo verildiğinde yetersiz görünen pipi boyunun uzadığı görülmektedir.

Gömük Penis yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

İnmemiş Testis

İnmemiş testis ya da kriptorşidizm. Doğumsal bir hastalıktır. Testislerin doğal konumunda yani torbada (skrotum) olmaması durumudur.

İnmemiş Testis Nedir?

Testisler, bebek anne karnındayken oluşmaya başlar ve doğumdan kısa bir süre önce gelişimini tamamlar. Testisler ilk olarak böbreklere yakın bir konumda oluşur. Gebelik ilerledikçe testisler büyür ve büyüdükçe aşağı doğru ilerler. Kasık kanalından geçerek doğal konumuna yani torbaya (skrotum) doğru ilerler. Doğumdan kısa bir süre önce de her iki testis doğal konumuna ulaşmış olur. Ancak kimi bebeklerde bu süreç sekteye uğrayabilir. Testislerin biri ya da her ikisi skrotuma inemez ve kasık bölgesinde kalır. Bebek dünyaya bu şekilde gözlerini açar. Doğumla birlikte ya da doğumdan kısa bir süre sonra bu durum fark edilir. Bebeğe inmemiş testis tanısı konur.

“Skrotum nedir? Skrotum, testislerin bulunduğu torbaya verilen isimdir.”

Türleri

Vanishing Testis

Tek testisi kasık bölgesinde bulunmayan çocuklarda testisin hiç oluşmaması veya kendinden eriyerek yok olması veya karın içerisinde barsakların yanında olmasıdır. Bu durumun açıklığa kavuşturulması için çocuğun uyutulup karın içerisine laparoskopi yapılıp testisin aranması ve bulunursa aynı seansta aşağıya indirilmesi gereklidir.

Utangaç Testis ya da Retraktil Testis

Testislerin kimi zaman torbada görünüp kimi zaman görünmemesiyle karakterize bir durumdur. Örneğin, testis soğuk havalarda veya bez değiştirirken (vücudun alt kısmına dokunulmasından dolayı) tekrar kasığa çıkar. Ancak sıcak havalarda, uykuda ya da sıcak banyoda testis tekrar torbasına iner.

Utangaç testis bir hastalık değildir. Bir sağlık problemine yol açmaz ve tedaviye ihtiyaç duymaz. Ancak yine de utangaç testis tamamen normal bir durum değildir. Bu nedenle mutlaka bir üroloji hekiminin kontrolünde olmak gerekir.

İnmemiş Testis Neden Olur?

• Genetiği değiştirilmiş veya koruyucu kimyasallara bulanmış gıdalar
• Hormonal bozukluklar
• Erken doğum

Erken doğan bebeklerde görülme oranı yaklaşık %30’dur. Böyle bebeklerde testisler doğumdan sonra torbaya iniş sürecine devam eder. İlk 6 ay sonunda bebeklerin büyük bir kısmında testisler skrotuma inmiş olur.  Ancak olguların yaklaşık %1’inde testis sktrotuma inmez ve bebeğe inmemiş testis tanısı konur. Tedavisi planlanır.

İnmemiş Testis Tedavisi

İnmemiş testisin tedavisi cerrahidir. 0-6 ay arası testisin kendi kendine torbaya girmesi beklenir. Özellikle erken doğumlarda inmemiş testislerin büyük bir kısmı kendiliğinden torbaya girer. Ancak bebek 6-7 aylık olmasına karşın testisler hala torbaya inmediyse, kasıktaysa tedavinin planlanması gerekir.

İnmemiş Testis Ameliyatı

Testisin nerede olduğuna göre ameliyatın yapılış şekli değişebilir. Testis çok büyük oranda kasıkta kalmıştır. Ameliyat, torba üzerinde bir kesi (yaklaşık 1 cm’lik) veya kasıkta bir kesi açılarak (yaklaşık 3 cm’lik) yapılabilir. Bu ameliyatlar sonrasında çocuk ya ameliyatın yapıldığı akşam ya da bir sonraki günün sabahı taburcu edilir.

Testisler kasıkta konumlandığı için bebekte bir kasık fıtığı da gelişmiş olabilir. Bu tür olgularda inmemiş testis ameliyatıyla birlikte kasık fıtığı ameliyatı da yapılır.

Kimi bebeklerde testis torbada olmadığı gibi kasıkta da olmayabilir. Testis ya kasıktan da yukarıdadır (barsakların yanında) ya da hiç yoktur. Bu testise laparoskopik cerrahiyle müdahale etmek ve testisi doğal konumuna getirmek gerekir. Ancak testis bu kadar yukarıda kaldıysa yeterince gelişmemiş de olabilir. Bu durumda da testisin vücut dışına çıkarılması gerekir.

İnmemiş testis ameliyatları bebek 9-18 aylıkken yapılmalıdır. İdeal dönem 1 yaş öncesidir.

İnmemiş Testis Ameliyatı Sonrası

Ameliyat sonrası bebekler yaşamlarına sağlıkla devam edebilir. İleriki yaşlarda baba olabilir. İnmemiş testislerin büyük bir kısmı tek taraflıdır. Böyle hastalarda erkek infertilitesi gelişme oranı yaklaşık %10’dur. Daha nadir olan çift taraflı inmemiş testislerde ise erişkinlikte infertilite ile karşılaşma oranı daha yüksektir. Yaklaşık %70’dir. Ameliyatın 1 yaşından önce yapılması sperm hücrelerinin daha az zarar görmesini sağlayacaktır.

Yayınlanma Tarihi: 3 Aralık 2020

Güncelleme Tarihi: 8 Aralık 2021

Not: Bu içerik Üroloji Uzmanı Doç. Dr. Serdar Aykan tarafından yazılmıştır. Dr. Aykan ürolojik hastalıkların tanı ve tedavisi üzerine 20 yıldan uzun bir kariyere sahiptir. Randevu ve detaylı bilgi almak için telefon ve mail üzerinden kendisine ulaşabilirsiniz.

• Telefon: 0553 876 8 876
• Mail: drserdaraykan@gmail.com

İnmemiş Testis yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Çocuklarda varikosel testisin içinde bulunduğu ve skrotum adı verilen torbalardaki toplar damarların genişlemesidir. Varikoselin bulunduğu testiste üç mekanizmaya bağlı hasar oluşur: ısı artışı, androjen yoksunluğu ve toksik metabolitlerin birikimi. Varikoseli olan çocukların %70’inde testis hacminde azalma görülebilir. Varikoseli olan 5 çocuktan birisinde ise kısırlık gelişme riski vardır. %90 oranında sol testiste izlenir ancak her iki taraflı da görülebilir

Varikosel önlenebilir kısırlığın en sık nedenidir ve tedavisi eğer ergenlik döneminde yapılır ise en iyi yanıt alınabilir. Adolesanda varikosel ameliyatının mikrocerrahi olarak yapılması önemlidir. Ameliyat başarısı en yüksek olan yöntem, tecrübeli ellerde kasık bölgesinden ve mikroskop altında yapılan (mikroskopik inguinal/subinguinal varikoselektomi) yöntemdir.

Çocuklarda Varikosel (Adolesan Varikosel) yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Erkek testis iki tabakalı zar biçiminde koruyucu bir kılıf ile sarılıdır. Hidrosel, çocuklarda çok sık görülen bir durum olup testis etrafındaki katmanlarda sıvı toplanması nedeniyle şişliğe yol açan bir rahatsızlıktır. Normalde testis ile bu zarlar arasında, testisin kayganlığını sağlamak için 0,5-1 ml. sıvı bulunurken hidrosel oluşumunda bu miktar 100–200 ml. hatta bazen çok daha fazla hacimlere ulaşabilir.

Çocuklar genellikle 2 yaşına kadar beklenir ve bu rahatsızlıktan kurtulurlar. İki yaş sonrası bu durumun kendinden düzelme şansı yoktur ve operasyon ile bu bağın kapatılması gereklidir. Tedavisi cerrahidir.

USG ile testis tümörü gibi altta yatan olası nedenleri araştırmak tanıyı kesinleştirmek gerekir. Kasık fıtığı ise daha farklı bir durum olup burada yine yumurtalıklarda şişlik görülmektedir. Ancak bu sefer bu şişliğin nedeni etrafındaki sıvı değil, bağırsak gibi karın içi bazı organlardır.

Kasık fıtığı tespiti halinde kaç yaşında olursa olsun ameliyat önerilir ve su fıtığındaki gibi 2 yaşına kadar beklenmez. Bu iki benzer rahatsızlığın ayrımı fizik muayene ve ultrasonografi ile konulabilmektedir. Her iki durumda da ameliyat başarısı uygun ellerde çok yüksek olup hastalar aynı gün taburcu edilebilir.

Hidrosel Nedir?

Hidrosel erkeklerde görülen ürolojik bir hastalıktır. Su fıtığı olarak da bilinir. Genellikle çocuklarda özellikle yenidoğan döneminde olur. Doğumsal olabilir. Yetişkinlerde de izlenebilir. Skrotumda yani testisi saran torbada şişlikle karakterizedir. Bu şişlik testis torbasında biriken fazla sıvıdan kaynaklanır. Testis torbası içinde 1 ml kadar sıvı vardır ve bu sıvı testislerin kayganlığını sağlar. Ancak hidrosel olgularında bu sıvının miktarında artış olur. Sıvı miktarı 100 ml’ye kadar çıkabilir. Hidrosel esasen korkulacak bir durum değildir. Ağrıya da yol açmaz. Genellikle kendiliğinden düzelir. Özellikle yenidoğanda yaşamın ilk bir yılı içinde hidrosel ortadan kaybolur. Hidroselin kendiliğinden geçmediği olgularda tedavi düşünülür.

Hidrosel Nedenleri

Hidrosel doğumsal olabilir. Anne karnındaki bebeğin testisi karın içindedir ve zaman içinde aşağı inerek testis torbasına yerleşir. Doğumdan kısa bir süre önce bu iniş yolu kapanır. Ancak bazı olgularda bu yol tam olarak kapanmayabilir ve karın içi sıvı bu açıklıktan geçerek testis torbasında birikebilir. Nihayetinde hidrosel oluşur.

Hidrosel çocuklarda ve yetişkin erkeklerde de görülebilir. Genellikle testisin maruz kaldığı travmalar, enfeksiyonlar, nadiren de testis tümörü, bazı cerrahi operasyonlar, radyasyon tedavisi almak edinsel olarak hidroselin oluşmasına neden olabilir.

Farklı bir grup olarak böbrek nakli olan hastalarda da hidrosel ile sıklıkla karşılaşılır.

Hidrosel Belirtileri

Testis torbasındaki şişlik hidroselin en önemli semptomudur. Testise dokunulduğunda su dolu bir kese ele gelebilir. Buna ek olarak torbada ağırlık hissi ve genital bölgede rahatsızlık izlenebilir.

Hidrosel Tanısı

Deneyimli bir üroloji uzmanı fiziksel muayene ile hidrosel tanısını kolaylıkla saptayabilir. Testis şiş ve büyümüş olarak muayene edilir. Enfeksiyon olup olmadığını görmek için kan ve idrar testleri istenir. Kesin tanı için ultrason eşliğinde hidrosel görüntülenir, birikmiş sıvı olup olmadığından emin olunur. Sıvının miktarı tespit edilir.

Hidrosel Tedavisi

Hidrosel çoğu zaman kendi kendine geçen ve bir tıbbi tedaviye ihtiyaç duyulmayan bir hastalıktır. Örneğin yenidoğanlarda yaşamın ilk 1 yılında, yetişkinlerde ise fark edildikten 6 ay kadar sonra geçer.  Ancak hidrosel her zaman da kendiliğinden iyileşmez. Birikmiş sıvı testiste kalıcı olabilir. Biriken sıvı artabilir.  Bu durumda hidrosel tedavi edilmelidir. Tedavi cerrahidir. Ameliyat testis torbasının içinde biriken fazla sıvının boşaltılmasını içerir. İlgili vakalarda karın içinde testis torbasına sıvı geçişi olan yolun kapatılması gerekir. İşlem genellikle 30 dakika içinde sonlandırılır. Ameliyattan sonra hastanın ağrıları olabilir. Bu ağrılar ortalama 1 hafta içinde geçer. 3-4 hafta kadarda testise gelecek herhangi bir travmadan korunmak gerekir. Örneğin futbol oynamak, bisiklet kullanmak gibi aktivitelerden kaçınmakta yarar vardır.

Hidrosel (Su Fıtığı) yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.