Yaklaşık çeyrek asırdır 4 kola sahip robot teknolojisi evrildi, tek bir kola indi. Böylece artık hastanın vücudunda 4 küçük kesi değil, tek bir küçük kesiden (2cm kadar) girerek birçok ameliyat yapılabilecek.

Robotik cerrahi, ürolojide yoğun olarak kullanılmaktadır. Özellikle, ürolojik kanser ameliyatları robotik yaklaşım sayesinde daha yüksek hassasiyetle yapılabilmektedir. Hem kanserli doku/organ başarıyla çıkarılmakta hem de fonksiyon sağlayan doku ve sinirler korunabilmektedir. Bunun en iyi bilinen örneği idrar yapma/tutma ile sertleşme becerilerini sağlayan sinirlerin prostat kanseri ameliyatı esnasında hasar almamasının sağlanabilmesidir.

Robotik cerrahi yaklaşık 20 yıldır ülkemizde uygulanmaktadır. Robot zaman içinde gelişmiş, becerileri keskinleşmiş, kolları incelmiş, cerrahın ve hastanın yararına olacak şekilde yeni nesilleri tanıtılmıştır. Ancak en büyük gelişme muhtemelen cihazın 4 olan kol sayısının 1’e indirilmesi oldu. Böylece hastanın vücudunda milimetrik de olsa 4 kesi yeri değil sadece 1 kesi yerinin açılarak ameliyatların yapılması mümkün hale geldi.

Single Port Robotik Cerrahi Nedir?

Single port, tek port ya da tek kesi olarak adlandırılan yeni nesil robotik cerrahi cihazıdır. Temeldeki yenilik ise hastanın cildinde yalnızca tek bir kesi yeri açılmasıdır.

Tek port robotik cerrahi aslında robot dünyasında alternatif bir seçenek sunuyor. Zira dünyanın birçok ülkesinde birçok klinikte kullanılan 4 kollu robot halen aktif olarak kullanılıyor ve kullanılacaktır da… Ayrıca sahip olduğu avantajlar da halen ortada… Single port robotik cerrahi ise özellikle post-op süreci hasta için çok rahat kılma imkanı veriyor. Daha çabuk taburcu olmak ve günlük yaşama daha hızlı dönmek bu yöntemle mümkün olabiliyor.

Sistem, robotik cerrahi ile yapılan tüm ameliyatların yapılmasına imkan tanıyor. Yine, üroloji başta olmak üzere, genel cerrahi, jinekoloji, göğüs cerrahisi gibi bölümlerce bu teknolojinin kullanılması mümkün.

Robotik Cerrahi Teknolojisi Gelişmeye Devam Ediyor

Robotik sistemlerin icadı ve gelişiminin neredeyse 35 yıllık bir tarihi var. Daha önce Robotik Cerrahinin tarihi yazımızda bunu detaylarıyla ele almıştık. Her teknoloji gibi robotik cerrahi de yıldan yıla gelişti ve bugünkü halini aldı.

Tek kesiden robotik ameliyatların yapılması 2020’nin başlarında ilk olarak ABD’de de yapılmaya başlamıştır. Cihaz 2024 yılında Avrupa pazarında tanıtılmıştır. 2026’nın başlında ise Türkiye’de ilk kez Memorial hastanesi tarafından satın alınmıştır.

Ameliyatları Tek Bir Kesi Yerinden Yapmanın Avantajları

Ameliyatları daha küçük ve daha az kesiden yapmak aslında beraberinde birçok avantajı getiriyor.  Robotik cerrahinin kendisi zaten birçok avantaj sağlarken single port robotik cerrahi bu avantajları bir adım ileri götürüyor. Bu teknoloji sayesinde;

• Daha az kanama ve enfeksiyon riski
• Daha hızlı taburcu olma ve günlük yaşama daha çabuk dönme imkanı
• Daha iyi kozmetik sonuçlar
• Daha az doku hasarı
• Daha az ağrı ve daha hızlı tam iyileşme

Single Port Robotik Cerrahi yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Toplumdan topluma değişmekle birlikte mesane kanseri prostat kanserinden sonra en sık görülen ikinci ürolojik kanser tipidir. Erkeklerde daha sık görülür. Mesane kanserlerinin büyük bir kısmını yüzeyel tümörler oluşturur. Bu tip tümörlerde (Ta, T1) sistoskopi ile idrar deliğinden girerek mesaneye ulaşıp cerrahi enstrümanlarla tümörün temizlenmesi düşünülebilir. Ancak kanser daha da ilerlediğinde veya riskli olgularda mesane kanseri ameliyatı yani radikal sistektomi düşünülebilir. Radikal sistektomi kanserli mesanenin tamamen vücut dışına çıkarılması anlamına gelir. Ürolojinin de en ciddi ve zorlu ameliyatlarından biridir. Bu ameliyat açık, laparoskopik ya da robotik yaklaşımla gerçekleştirilebilir. Biz kliniğimizde hemen hemen her hastamızda kapalı cerrahiyi tercih ediyoruz. Vakanın uygunluğuna ve hastamızın tercihine göre laparoskopik ya da robotik mesane kanseri ameliyatı ile tümörü çıkarıyoruz.

Mesane Kanseri Ameliyatı Robotik Cerrahi ile Nasıl Yapılır?

Ameliyat vücutta açılan küçük deliklerden mesaneye ulaşılarak tümörlü mesanenin tamamen çıkarılmasını içerir. Ameliyat esnasında cerrah robotun konsol kısmında bulunur ve parmak hareketleriyle robotun kollarını yönetir. Kollardaki cerrahi enstrümanlar yardımıyla mesane olduğu yerden çıkarılır. Ameliyatın ikinci bölümü ise hastaya yeni bir mesane yapılmasıdır. Artık mesanesi olmayan hastanın doğal olarak idrarını biriktirmesi gereken farklı bir mekanizmaya ihtiyacı vardır. Yani mesaneyi ikame edecek yeni bir yapı… Burada iki alternatif mevcuttur. İlki idrar yolunu vücut dışında bir torbaya bağlamaktır. Yani hasta vücudunun dışında bir torba ile yaşamına devam eder. İkinci yöntemse hastanın kendi bağırsağının bir kısmından yeni bir mesane yapmaktır. Buna yapay mesane denir. Vücut dışında herhangi bir torba olmaz. Biz kliniğimizde hastalarımızın neredeyse tamamına yapay mesane yapmayı tercih ediyoruz. Bu incelikli ameliyatı robotla yapmakta tabii bazı avantajları beraberinde getirir. Robotik mesane kanseri ameliyatı ve ardından hastaya yeni mesane yapılması yaklaşık 8 saatte tamamlanır.

İlk Robotik Mesane Kanseri Ameliyatı Ne Zaman Yapıldı?

2000’de prostat kanseri ameliyatının robotik cerrahiyle yapılmaya başlamasının ardından diğer ürolojik kanser ameliyatlarında da robotik yaklaşımın kullanılıp kullanılamayacağı düşünülmeye başlandı. 2000 yılında ABD’de ilk robotik prostat kanseri ameliyatının yapıldığı Vattikuti Urology Institute’de bu kez ilk robotik mesane kanseri ameliyatı yapıldı. Böylece 2003 yılında bir mesane kanseri ameliyatında ilk kez robotik cerrahi kullanıldı. Mesane çıkarıldı ve ardından hastaya yapay mesane yapıldı.

Robotik Cerrahinin Tarihsel Gelişimi Hakkında Daha Detaylı Bilgi İçin Tıklayınız

Avantajları Nelerdir?

Mesane kanseri ameliyatında robotik cerrahiyi kullanmak tercih edilebilir. Robotik cerrahinin avantajlarından yararlanılabilir. Robotik cerrahinin ürolojik kanser ameliyatlarında sağladığı temel avantajlar şöyledir:

• Daha az kanama riski
• Hastanede daha az kalış ve erken taburculuk
• Daha kısa süre sonda kullanımı
• Daha kısa süreli ve daha hafif ağrı

Spesifik olarak robotu mesane kanserinde kullanmak özellikle mesaneyi çıkardıktan sonra idrar yolunun yeni mesaneye dikilmesinin çok ince bir şekilde yapılmasını mümkün kılabilir.

Robotik Mesane Kanseri Ameliyatı yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Prostat hastalıkları özellikle 50’li yaşlarını geçmiş erkekleri yakından ilgilendiriyor. Prostat hastalıklarından en korkulanı da prostatta bir tümörün oluşması, yani prostat kanseri… Prostat kanseri günümüzde tedavi edilebilir bir hastalıktır. Özellikle de tümörün sadece prostatla sınırlı olduğu lokalize prostat kanseri olgularında kanserli prostatın vücut dışına çıkarılmasıyla hasta kanserinden tamamen kurtulabilir. Yaşamına sağlıkla devam edebilir. Bu ameliyata radikal prostatektomi denir. Prostat kanseri ameliyatı açık, laparoskopik ve robotik cerrahi ile gerçekleştirilebilir. Biz kliniğimizde neredeyse tüm prostat kanseri olgularında kapalı yaklaşımı tercih ediyoruz. Laparoskopik ya da robotik cerrahi ile hastalarımızı tedavi ediyoruz. Peki, prostat kanseri ameliyatı robotik olarak nasıl yapılır? Hastalarımızı bilgilendirmeye çalıştık.

Prostat Kanseri Ameliyatı Robotik Cerrahi ile Nasıl Yapılır?

Robotik cerrahi teknolojisi temel olarak iki parçadan oluşur; ameliyatı yapmak için gerekli cerrahi enstrümanlara sahip bir robot ve cerrahın robotu kontrol ettiği bir konsol. Cerrah bu konsoldan robotun kollarını yöneterek ameliyatı gerçekleştirir. Vücutta 4 adet küçük delik açarak prostata ulaşır. Kanserli prostatı vücut dışına çıkarır ve ameliyatı neticelendirir.

İlk Robotik Prostat Kanseri Ameliyatı Ne Zaman Yapıldı?

2000’li yılların başından beri kullanılmakta olan robotik cerrahi tıp dünyası için ciddi bir yeniliktir. Günümüzde ürolojinin yanı sıra jinekoloji, KVC, KBB, genel cerrahi gibi disiplinler tarafından da kullanılmaktadır. Cihaz ilk olarak genel cerrahi sonrasında da KVC ameliyatlarında kullanmış olsa da 2000 yılında Detroit’de bulunan The Vattikuti Institute’de yapılan robotik radikal prostatektomi ameliyatı ile popülerliğini kazandı. Ardından cihaz tüm dünyada kullanılmaya başlandı.

Robotik Cerrahinin Tarihsel Gelişimi Hakkında Daha Detaylı Bilgi İçin Tıklayınız

Avantajları Nelerdir?

Peki, prostat kanseri ameliyatını robotla yapmanın avantajları nedir? Bilindiği gibi prostat idrar tutmayı ve sertleşmeyi mümkün kılan kas ve dokularla komşudur. Prostat kanseri ameliyatında kanserli prostatı başarıyla çıkarmak kadar bu dokuların sağlığını korumak da önemlidir. Robotik cerrahi teknolojisi ameliyatı yapan hekimin cerrahi bölgede daha hassas ve incelikli manevralar yapmasına, cerrahi bölgeyi üç boyutlu olarak, yüksek ışık altında ve büyütülmüş olarak görmesine imkan tanır. Robotik cerrahinin sağladığı bu olanaklar tedaviden daha başarılı sonuçlar elde etmemize yardımcı olabilir. Özetle, robotik prostat kanseri ameliyatının avantajlarını belirtelim:

• Daha az kanama riski
• Hastanede daha az kalış ve erken taburculuk
• Daha kısa süre sonda kullanımı
• Daha kısa süreli ve daha hafif ağrı
• Daha iyi idrar kontrolü
• Cinsel yaşama daha çabuk dönüş

Prostat Kanserinde Robotik Cerrahinin Avantajları

10 yıldan uzun bir süredir prostat kanseri ameliyatlarını laparoskopik cerrahinin yanı sıra robotik cerrahi ile de gerçekleştiriyorum. Lokalize yani prostatla sınırlı olan tüm olgularda robotik cerrahi tercih edilebilir. Biz kliniğimizde prostat kanseri tanısı koyduğumuz hastalarımızla ameliyatı robotik cerrahi ile de yapabileceğimizi ve yaklaşımın bazı önemli avantajları da beraberinde getireceğini paylaşıyoruz. Peki, nedir prostat kanseri ameliyatını robotla yapmanın avantajları?

Daha Az Kan Kaybı

Ameliyatın 3 boyutlu olarak yüksek çözünürlük altında yapılması ve robotik cerrahi sistemi ile yüksek hassasiyetle yapılan cerrahi manevralar robotik prostat kanseri ameliyatlarında kan kaybı riskini oldukça azaltır. Ayrıca cerrahiye başlamadan batının gazla şişirilmesi de kan kaybı riskini azaltır. Bu gaz cerrahi tamamlandıktan sonra boşaltılır. Bu ameliyatlarda hastaya kan nakli yapılmasına çok nadiren ihtiyaç olur.

Daha Kısa Süre Sondalı Kalma

Hastanın haftalarca sondalı kalması gibi bir durum söz konusu değildir. Sonda taburcu olmadan önce çekilebileceği gibi taburculuktan 2-3 gün sonra poliklinik ortamında da çıkarılabilir. Yani hastanın en fazla 1 hafta sonda kullanması gerekir.

Daha Az Ağrı

Ameliyat vücutta küçük kesi yerleri açılarak yapıldığı için hastanın ameliyat sonrası kabul edilir düzeyde bir ağrısı olur. Bu ağrı da genellikle bir iki gün içinde tamamen geçer.

Daha İyi Kanser Kontrolü

Robotun kollarının manevra kabiliyeti ve cerrahi alanın çok iyi bir şekilde görülebilmesi sayesinde cerrahi sınır daha iyi belirlenip, ameliyat bu doğrultuda yapılabilir.

Hastanede Daha Kısa Süre Yatış

Robotik cerrahi yaklaşımın yukarıda bahsettiğimiz avantajları sayesinde hastanın hastanede uzun süre kalması gerekmez. Yani, kan kaybı olmayan, ağrısı olmayan ve herhangi bir enfeksiyon da gelişmemiş bir hasta birkaç gün içinde rahatlıkla taburcu edilebilir. Ameliyat vücutta yaklaşık 1 cm’lik küçük delikler açarak prostata ulaşmak suretiyle yapılır. Hastada büyük bir kesi yeri olmayışı da hızlı taburcuyu kolaylaştırır.

Daha İyi İdrar Kontrolü

Robotik cerrahi sayesinde prostat kanseri ameliyatından sonra daha iyi idrar kontrolü mümkündür. Yani hastanın ameliyattan sonra idrarını kaçırma gibi bir komplikasyonla karşılaşma riski daha azdır. Robotik cerrahinin sağladığı yüksek görüntü kalitesi, ameliyat esnasında daha az kanamanın olması, hastada daha uzun bir üretral uzunluk bırakılabilmesi robotik prostat kanseri ameliyatının bu avantajını mümkün kılar.

Cinsel Yaşamda Sorun Yaşama Riskinin Azalması ve Cinsel Yaşama Erken Dönüş

Robotik cerrahi birçok disiplinde kullanılmaktadır; jinekolojik, kalp damar cerrahisi, genel cerrahi vs. Ancak en sık kullanılan uzmanlık dalı üroloji, ürolojide de en sık kullanıldığı ameliyat prostat kanseri ameliyatıdır. Bunun tabii ki bir nedeni vardır. Robotik cerrahi sistemiyle cerrahi alanda yapılabilen manevraların hassasiyeti, ilgili bölgede sertleşmeyi mümkün kılan sinir ve damar demetinin daha iyi korunmasına imkan verir. Bu sayede kişi ameliyattan sonra daha kısa sürede cinsel aktif olabilir.

Robotik Prostat Kanseri Ameliyatı yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Robotik ürolojik cerrahi ameliyatlarında cerrah hastanın yanında olmayıp, hasta ile ayni odada ya da yan oda da olabilir. Doktor robotun cerrah için özel tasarlanan konsolunda ameliyatı gerçekleştirmektedir. Cerrah konsolda hastanın yanında olan hasta konsolunun 4 adet fonksiyonları arttırılmış 540 dereceye kadar hareket kabiliyeti sağlayabilen kolları yönetmektedir. Kollar el bileğini model almaktadır. 2000 li yıllarda robotik sistemler cerrahi alana girmiştir. Tüm dünyada oldukça heyecan verici teknolojik gelişim olarak karşılanmıştır. Robotik  sistemlerin geliştirilmesine ilk olarak 1970’li yıllarda NASA öncülüğünde başlanmıştır.  Hastayı  uzaktan kumanda ile uzayda tedavi edilebileceği düşüncesi ya da savaş sırasında savaş bölgesinde yapılamayacak ameliyatlar için  başlanmıştır. ilk  olarak 1997 yılında Da Vinci Robotik sistemin prototipi ortaya çıkartılmış ve 2000 yılında da FDA onayı alınmıştır. 10 yıldır Türkiye’de aktif olarak kullanılan robotik cerrahi minimal invaziv laparoskopik cerrahi temelinde bir yöntemdir. Laparoskopik cerrahide cerrah tüm aletleri hasta basında direk kendi kullanır. Robotik cerrahide cerrah konsolunda uzaktan kontrol eder.

Da Vinci Robotik Cerrahi

Da Vinci robotu şu  ana kadar tek robot markası olarak gözükmektedir. Baska markalarda da halen calışmalar devam etmektedir. Önümüzdeki yıllarda çok sayıda robot markası ile karşılaşacağız. Bunun neticesinde su ana kadar az sayıda hastane de olan bu sistemler ilerleyen zamanda tüm hastanelerde olacaktır. Böylece Robotik cerrahi fiyatları açısından da ekonomik olarak herkesin bu tedavilere ulaşması kolaylaşacaktır.

Robotik cerrahi sistemlerinin, cerrah konsolu, hasta konsolu ve görüntü kulesi olmak üzere 3 ana bölümden oluşur. Robotik sistemler arasında da Vinci^® Xi robotik cerrahi sistemi en gelişmiş ve en yaygın olarak kullanılanıdır.

Robotik Cerrahinin Ürolojide Uygulandığı Ameliyatlar

• Radikal prostatektomi (Robotik Prostat Kanseri Ameliyatı)
• Radikal Sistektomi
• İleal neobladder
• Piyeloplasti
• Psoas hitch
• Boari flap
• Üreteral reimplantasyon
• Donör nefrektomi
• Adrenalektomi
• Radikal ve Basit Nefrektomi (Robotik Böbrek Kanseri Ameliyatı)
• Parsiyel nefrektomi (Robotik Böbrek Kanseri Ameliyatı)
• Sakrokolpopeksi

Robotik Ürolojik Cerrahi Ameliyatını Robot Mu Yapiyor?

Tabiki Hayır…

Robot kavramı 21 yüzyıl icin oldukça çekicidir. Bu zamandaki bilim kurgu filmlerde de robot düşünmekte, birçok şeyi yapma yeteneğine sahip gösterilmiştir. Bundan dolayı hastaların aklına ilk gelen şey ”ameliyatımı robot mu yapacak?’’ olmaktadır. Ameliyatı CERRAH yapmaktadır. Robot cerrahınıza kolaylık sağlamaktadır. Cerrah konsoldan sadece rahat olarak robotun kollarını kullanmaktadır.

Robotun en büyük avantajı cerrahin ameliyat sahasını çok daha net, yakından ve 3 boyutlu görme imkanı saglamasıdır. Aynı zamanda robot kollarının fonksiyonları insan kolundan çok fazladır. 540 dereceye kadar hareket kabiliyeti sağlayabilen kolları vardır.

Ürolojik tüm ameliyatlarda olduğu gibi ameliyatı yapan doktorunda tecrübeli olması çok önemlidir. Başarılı ve daha az komplikasyonlu bir ameliyat için da Vinci cerrahisinde uzman bir doktora ameliyat olmak, ameliyatın kısa sürmesi sağladığı gibi, iyileşme sürenizi de hızlandırır. Doç. Dr. Serdar Aykan yaklaşık 10 yılda 200’den fazla robotik ürolojik cerrahi ameliyatı gerçekleştirmiştir.

Robotik Ürolojik Cerrahi – Da Vinci^® Robotik Cerrahi Sistemi

Da Vinci^® Si Robotik cerrahi sistemi, ergonomik olarak dizayn edilmiş bir cerrah konsolu, robotik kolları taşıyan bir ünite, 3 boyutlu görüntü veren bir optik sistem ve 540 dereceye kadar hareket kabiliyeti sağlayabilen cerrahi enstrümanlardan oluşmaktadır.

Standart Laparoskopik görüntüler tek bir kamera ile sağlanmakta ve 2 boyutlu görüntü vermektedir. Da Vinci® robotik cerrahi sistemi ise her bir gözümüze ayrı ayrı gelen yüksek çözünürlüklü iki adet fiber optik kameradan oluşmaktadır. Böylece cerrahi konsoluda oturan cerraha, tıpkı gözlerimizde olduğu gibi, derinlik hissi olan 3 boyutlu görüntü sağlanmaktadır.

Ayrıca bu kameralar ile operasyon alanı 10-12 kat büyütülebilmektedir. Bu sistem cerraha ameliyat esnasında laparoskopide olmayan derinik hissi sağlamakta, cerrah ameliyat sahasını ve anatomiyi daha ayrıntılı ve net olarak görebilmektedir. Laparoskopiye göre en büyük avantajlarından biridir.

Robotik Cerrahi enstrümanları 7 derece serbest hareket etme özelliğine sahip olan aletlerdir. Bu aletlerin uçları kendi eksenleri etrafında 540 derece dönebilmektedir ve insan elininin bilek hareketlerini taklit edebilmektedir. Ancak bu enstrümanlar insan elinden çok daha ufak boyutlarda olup, ameliyatlarda insan elinin uzanamayacağı yerlere ulaşabilmektedir.

Cerrahi konsolda, cerrah rahat bir şekilde oturabilmekte, ameliyat sahasının 3 boyutlu görüntüsünü görmekte ve robotik enstrumanları kumanda edebilmektedir. Bu sistemde, açık ve laparoskopik operasyonların aksine cerrah oturarak operasyon yapmaktadır. Böylece cerrah yorulmadan cok uzun süren operasyonları bile yapabilmektedir.

Robotik Cerrahi İle Ameliyat Olmanın Avantajları Nelerdir?

• Daha az kanama
• Daha az ağrı
• Daha az hastanede kalış süresi
• Daha iyi idrar kontrolü
• Daha kısa sonda çıkarma süresi
• Daha hızlı cinsel yaşama dönüş
• Daha iyi kanserli dokuyu tanıma
• Daha erken mobilizasyon
• Daha erken barsak hareketlerinin normale dönmesi

Robotik Cerrahi Tarihçesi

1990’dan başlayarak robotik cerrahi alanında önemli gelişmeler oldu. AESOP ve ZEUS isimli iki robotik cerrahi cihazı geliştirdi.  AESOP’un işlevi ameliyatı yapan cerrahtan aldığı sesli komutları yerine getirmekti. Vücut içine giren kamera cerrahın “sağa git, sola git, yaklaş” gibi komutlarını alarak yerine getiriyordu. ZEUS ise günümüzde kullanılan robotik cerrahi cihazının ilk prototipiydi.  ZEUS’un kolları vücut içine sokulur, cerrah bir monitörden içerideki görüntüyü 2 boyutlu olarak izler ve elindeki enstrümanlar ile ameliyatı gerçekleştirirdi. ZEUS bu haliyle laparoskopik cerrahiye benzer bir donanımdı.

Ameliyat Yapılan İlk Robot: Mona

1997 yılında bugünkü robotik cerrahi cihazını üreten firma Mona isimli bir robot geliştirdi. İsme Leonardo da Vinci’nin Mona Lisa adlı ünlü tablosu ilham oldu. Mucitler cihazın artık insanlar üzerinde kullanabileceğini düşündüğünden Mona’yı kullanacak bir cerrah aramaya başladı. Ancak cihazın FDA onayı olmadığı için cihazın üretildiği yer olan ABD’de de kullanılması mümkün değildi. Bu yüzden Belçika’da bir genel cerrah bulundu.

Dr. Jaques Himpens 72 yaşındaki bir kadın hastanın kolesistektomi ameliyatını robotla gerçekleştirdi. Bu, yapılan ilk robotik cerrahi ameliyatıydı. Doktor aynı gün bir kolesistektomi ameliyatı daha yaptı. Bir sonraki gün de cihazı kullandı ve iki hastasının arteriovenöz fistül ameliyatını robotla gerçekleştirdi.

Doktor bu çalışmalarını NEJM ve The Lancet gibi dünyanın en ünlü dergilerine yayın olarak sunmak istediyse de o gün için bir ameliyatın robotla yapılması imkansız göründüğünden bu çalışma reddedildi.

Robot Belçika’da ikinci bir merkezde daha kullanıldı. Brüksel Saint-Pierre Üniversite Hastanesinde robotik cerrahiyle ilk kez bir obezite cerrahisi ameliyatı yapıldı. Hastaya mide kelepçesi takıldı.

Günümüzün Robotuna Doğru

Cihazın yeni sürümü the da Vinci ismini aldı. Hala FDA onayı olmayan cihaz, Meksika, Almanya ve Fransa’da kullanıldı. Kolesistektominin yanı sıra Nissen Fundoplikasyonu ve kalp damar cerrahisi tarafından mitral kapak tamiri ameliyatlarında kullanıldı. Bu uygulamalar sonucu cihazın kalp damar cerrahisinde oldukça üstün yanlarının olduğu saptandı. Böylece the da Vinci 1998’de ilk kez bir kurum tarafından satın alındı. Almanya’da bulunan Leipzig Kalp Hastanesi cihazı ilk satın alan sağlık kurumu oldu.

Robotik Ürolojik Cerrahi

Aynı yıl içinde Avrupa’da 10 farklı sağlık kurumu daha cihazı satın aldı. Cihaz, genel cerrahi ve kalp cerrahisinin yanı sıra ürolojide de kullanılmaya başladı. İlk robotik radikal prostatektomi ameliyatı Fransa’da yapıldı. Hemen ardından Fransa’da başka bir merkez ve Almanya’da bir merkez daha prostat kanseri ameliyatını bu teknikle gerçekleştirdi. Bu çalışmalar yayın haline getirildi.

Cihazın 2000 yılında FDA onayı almasıyla birlikte Detroit’de bulunan The Vattikuti Institute ABD’deki ilk robotik prostatektomi ameliyatını gerçekleştirdi. Bu ameliyattan sonra robotik cerrahi teknolojisi önemli bir ivmelenme kazandı. Hatta bugün robotik radikal prostatektomi olarak isimlendirdiğimiz ameliyat bir süre Vattikuti Institute prostatektomi olarak tanımlandı.

Prostat kanserinde elde edilen başarılı sonuçların ardından robotik cerrahi 2003’te ilk kez mesane kanseri (robotik radikal sistektomi) tedavisinde de kullanıldı. 2004’te ilk kez böbrek kanseri ameliyatında (robotik parsiyel nefrektomi) uygulandı.

Ne mutlu ki aradan uzun bir zaman geçmeden aynı yıllarda ülkemizde de robotik üroloji ameliyatları yapılmaya başlandı.

Referanslar:

• https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6261744/
• https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3649202/#B3

Robotik Cerrahi yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.