Prostat kanseri, erkeklerde en sık görülen kanser türlerinden biridir. Özellikle ileri yaşlarda görülme sıklığı artarken, hastalık erken evrelerde çoğu zaman herhangi bir belirti vermeden ilerleyebilir. Bu nedenle risk faktörlerini bilmek, uygun hastalarda düzenli kontrolleri ihmal etmemek ve erken tanı olanaklarından yararlanmak önemlidir.

Aile öyküsü prostat kanseri riskini artırabilir

Prostat kanserinin gelişiminde genetik faktörler önemli rol oynar. Özellikle baba veya erkek kardeş gibi birinci derece yakınlarında prostat kanseri bulunan erkeklerde hastalığın görülme riski daha yüksektir. Ailede birden fazla kişinin etkilenmiş olması veya kanserin genç yaşta ortaya çıkması riski daha da artırabilir.

Prostat kanseri erken dönemde belirti vermeyebilir

Prostat kanserinin erken evrelerinde hastaların önemli bir bölümünde herhangi bir şikayet görülmeyebilir. İdrar yapmada zorlanma, sık idrara çıkma, idrar akımında zayıflama veya kesintili idrar yapma gibi yakınmalar ise her zaman prostat kanseri anlamına gelmez. Bu belirtiler iyi huylu prostat büyümesi gibi farklı nedenlerle de ortaya çıkabilir.

PSA testi tanıda önemli bir araçtır ancak tek başına yeterli değildir

PSA (Prostat Spesifik Antijen), prostat tarafından üretilen ve kan testiyle ölçülebilen bir proteindir. PSA seviyesinin yüksek olması prostat kanseri şüphesini artırabilir ancak her PSA yüksekliği kanser anlamına gelmez.

İyi huylu prostat büyümesi, prostat enfeksiyonları ve bazı diğer durumlar da PSA değerinin yükselmesine neden olabilir. Bu nedenle PSA sonucu hastanın yaşı, aile öyküsü, önceki PSA değerleri ve diğer klinik bulgularla birlikte değerlendirilmelidir.

Ürolojik değerlendirme erken tanıda önem taşır

Prostat kanserinin değerlendirilmesinde yalnızca kan testlerinden yararlanılmaz. Üroloji uzmanı tarafından yapılan klinik değerlendirme ve gerektiğinde rektal muayene de tanı sürecinin bir parçasıdır.

Şüpheli bir bulgu saptanması durumunda multiparametrik prostat MR’ı ve diğer ileri tanı yöntemlerinden yararlanılabilir.

Erken tanı cure sağlayabilir

Prostat kanseri prostatla sınırlıyken tespit edildiğinde cure yani tam iyileşme mümkün olabilir. Cerrahi ile kanserli prostat çıkarıldığında tedavi tamamlanmış olur.

Robotik cerrahi prostat kanseri tedavisinde kullanılabilir

Cerrahi tedavinin uygun olduğu hastalarda ameliyat robot yardımlı olarak gerçekleştirilebilir. Robotik cerrahi; cerraha büyütülmüş üç boyutlu görüntü ve hassas hareket kabiliyeti sağlayarak prostatın çevresindeki anatomik yapıların ayrıntılı şekilde görülmesine yardımcı olur. Uygun hastalarda sinir koruyucu cerrahi teknikler ile idrar kontrolü ve cinsel fonksiyonların korunması hedeflenebilir.

İleri evre prostat kanserinde de farklı tedavi seçenekleri bulunmaktadır

Prostat kanserinin başka organlara yayılmış olması tedavi seçeneklerinin tükendiği anlamına gelmez. Günümüzde hormon tedavileri, kemoterapi, hedefe yönelik bazı ilaçlar ve uygun hastalarda radyonüklid tedaviler gibi farklı sistemik tedaviler kullanılabilmektedir.

Prostat Kanseri Hakkında Bilinmesi Gereken 7 Bilgi yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Mesane kanseri belirtileri dendiğinde akla ilk olarak idrarda kan yani hematüri gelir. Ayrıca sık idrara çıkma, idrar yaparken yanma veya ağrı, ani idrara çıkma ihtiyacı ve bazı hastalarda alt karın ya da bel bölgesinde ağrı görülebilir. Ancak bu belirtiler yalnızca mesane kanserine özgü değildir. İdrar yolu enfeksiyonları, böbrek veya mesane taşları ve prostat hastalıkları gibi farklı durumlarda da benzer şikayetler ortaya çıkabilir.

Mesane Kanserinin İlk Belirtileri Nelerdir?

Mesane kanserinin ilk belirtisi çoğu hastada idrarda kan görülmesidir. İdrarın rengi pembe, kırmızı veya koyu kahverengiye dönüşebilir. Kanama bazı kişilerde yalnızca bir kez ortaya çıkabilir veya dönem dönem tekrarlayabilir.

Mesane kanserinin belirtileri şöyle sıralanabilir:

• İdrarda kan görülmesi
• Sık idrara çıkma
• Ani ve güçlü idrara çıkma ihtiyacı
• İdrar yaparken yanma veya ağrı
• Gece sık idrara çıkma
• İdrar yapmakta zorlanma veya idrar akımında değişiklik

Bu belirtilerin bulunması kişinin mesane kanseri olduğu anlamına gelmez. Ancak özellikle açıklanamayan hematüri, ayrıntılı değerlendirme gerektiren önemli bir bulgudur.

İdrarda Kan Mesane Kanseri Belirtisi mi?

Evet. İdrarda kan, mesane kanserinin en önemli ve en sık görülen belirtilerinden biridir. Kanama çoğunlukla ağrısız olabilir. Bu nedenle kişinin başka bir şikayeti olmaması, bulgunun önemsiz olduğu anlamına gelmez.

Bazı hastalarda idrardaki kan gözle görülebilecek düzeydeyken, bazı hastalarda yalnızca idrar tahlilinde saptanabilir. Ayrıca kanama sürekli olmak zorunda değildir. Bir süre görülüp daha sonra tamamen kaybolabilir.

İdrarda kan görülmesinin enfeksiyon, taş hastalığı ve farklı üriner sistem hastalıkları gibi birçok nedeni bulunabilir. Nedeni ancak uygun tetkiklerle belirlenebilir.

Mesane Kanserinde Ağrı Olur mu?

Mesane kanseri erken evrelerde genellikle belirti vermez. Her zaman da ağrı yapmaz. Hatta en tipik bulgu olan idrarda kanama çoğu zaman ağrısızdır.

Hastalık ilerlediğinde, alt karın veya pelvis bölgesinde ağrı, tek taraflı bel veya yan ağrısı, idrar yaparken ağrı, kemik ağrıları olabilir.

İleri Evre Mesane Kanseri Belirtileri Nelerdir?

Mesane kanseri ilerlediğinde yalnızca idrarla ilişkili şikayetler değil, daha genel belirtiler de ortaya çıkabilir. İleri evre mesane kanseri belirtileri arasında bel veya pelvis ağrısı, iştahsızlık, istemsiz kilo kaybı, belirgin yorgunluk ve halsizlik bulunabilir. Hastalığın başka organ veya dokulara yayılması durumunda belirtiler metastazın bulunduğu bölgeye göre farklılık gösterebilir. Örneğin kemiklere yayılım durumunda kemik ağrıları görülebilir.

Mesane Kanseri Şüphesinde Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

İdrarda kan görmek önemli bir semptomdur. Bu durumda mutlaka bir üroloji uzmanına başvurulmalıdır.

Mesane Kanseri Belirtileri yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Böbrek anjiyomiyolipomu (AML), böbrekte gelişen ve çoğunlukla iyi huylu (kanser olmayan) bir tümördür. Adını içerdiği üç farklı dokudan alır: damar (angio), düz kas (myo) ve yağ dokusu (lipoma). İyi huylu böbrek tümörleri arasında en yaygın olanıdır. Böbrekte görülen iyi ve kötü huylu tüm kitleler düşünüldüğünde oranı yüzde 5 ila 10 kadardır. Genel olarak görülme sıklığı ise binde 1 ila 4 arası olarak belirtilebilir. Çoğu AML tesadüfen, başka bir nedenle yapılan ultrason, BT veya MR sırasında görülür ve küçükse herhangi bir şikâyete yol açmaz.

Hangi AML Olguları Risk Taşır?

En önemli konu tümörün büyüklüğü ve damar yapısıdır. Büyüdükçe içindeki damarların kanama riski artabilir. Özellikle büyük AML’lerde veya damarlarında anevrizma bulunanlarda böbrek içine ya da böbrek çevresine kanama görülebilir. Bu durumda ani ve şiddetli yan/bel ağrısı, idrarda kan, tansiyon düşmesi gibi belirtiler ortaya çıkabilir.

Tedavi her zaman gerekli değildir. Küçük ve belirti vermeyen AML’ler genellikle görüntüleme ile takip edilir. Büyüyen, belirti veren veya kanama riski yüksek olanlarda ise anjiyoembolizasyon, böbreği koruyucu cerrahi (parsiyel nefrektomi) veya bazı özel durumlarda ilaç tedavisi düşünülebilir.

Eskiden 4 cm üzeri AML’lerde müdahale daha sık önerilirdi; günümüzde karar yalnızca çapa göre verilmez. Büyüme hızı, belirtiler, damar/anevrizma büyüklüğü ve hastanın özellikleri birlikte değerlendirilir.

Hangi Belirtileri Verir?

Böbrek anjiyomiyolipomlarının (AML) çoğu hiçbir belirti vermez ve başka nedenle yapılan genellikle ultrason ve tomografide saptanır. En sık verdiği semptomlarsa şöyledir:

• Karın ağrısı, yan ağrısı ya da bel ağrısı
• İdrarda kan
• Kanama (AML’nin en önemli komplikasyonudur. Tümör içindeki anormal damarlar yırtılarak böbrek çevresine kanayabilir)

Özellikle küçük AML’lerin büyük çoğunluğu asemptomatiktir. Semptom ve kanama riski tümör büyüdükçe artar.

Tedavi

Böbrek anjiyomiyolipomunda her zaman tedavi gerekmez. Günümüzde karar yalnızca kitlenin boyuta göre değil, kanama riskine ve hastanın durumuna göre verilir. İdrar kan, böbrek çevresinde kanama, kitlenin hızlı büyümesi, kitlenin çağı 6 cm’e kadar ulaşılmışsa tedavi gündeme gelir.

Cerrahi ile kitleyi çıkarmak düşünülebilir.

Embolizasyon ile  tümörü besleyen damarları kapatmak ve böbrek dokusunu korumak da değerlendirilebilir.

Böbrek Anjiyomiyolipomu yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Transperineal prostat MR füzyon biyopsisi, prostat kanseri şüphesi bulunan hastalarda prostat dokusundan hedefe yönelik örnekler alınmasını sağlayan ileri bir tanı yöntemidir. İşlemde multiparametrik prostat MR görüntüleri, eş zamanlı ultrason görüntüleriyle özel bir yazılım aracılığıyla birleştirilir. Böylece MR’da belirlenen şüpheli alanlar biyopsi sırasında ayrıntılı şekilde görüntülenebilir ve bu bölgelerden hassas biçimde örnek alınabilir.

Transperineal Prostat Biyopsisi Nasıl Yapılır?

İşlem öncesinde çekilen multiparametrik prostat MR görüntülerindeki şüpheli odaklar işaretlenir. Biyopsi sırasında bu görüntüler gerçek zamanlı ultrason görüntüleriyle eşleştirilir. Biyopsi iğnesi, testislerle anüs arasındaki perine bölgesindeki ciltten ilerletilerek prostata ulaştırılır.

MR’da belirlenen şüpheli alanlardan hedefe yönelik örnekler alınırken prostatın farklı bölgelerinden sistematik biyopsi örnekleri de alınabilir. İşlem lokal anestezi, sedasyon veya genel anestezi altında gerçekleştirilebilir. Kullanılacak anestezi yöntemi hastanın genel durumuna ve uygulanacak biyopsi tekniğine göre belirlenir.

MR Füzyon Biyopsisinin Avantajları Nelerdir?

Geleneksel sistematik biyopside örnekler prostatın önceden belirlenen bölgelerinden alınır. MR füzyon biyopsisinde ise görüntülemede saptanan şüpheli lezyonlar doğrudan hedeflenebilir. Bu yaklaşım, özellikle klinik açıdan önemli prostat kanserlerinin belirlenmesine yardımcı olabilir.

Transperineal yöntem, rektum duvarından geçilmeden uygulanır. Bu nedenle enfeksiyon riski transrektal biyopsiye kıyasla daha düşüktür. Avrupa Üroloji Derneği de enfeksiyöz komplikasyon riskinin düşük olması nedeniyle prostat biyopsisinde transperineal yaklaşımı önermektedir. Ayrıca bu yöntemle prostatın ön ve tepe bölümleri gibi ulaşılması daha güç alanlarından örnek alınabilir.

Kimlere Uygulanabilir?

Transperineal prostat MR füzyon biyopsisi;

• PSA değeri yüksek bulunan,
• Parmakla rektal muayenede şüpheli bulgu saptanan,
• Prostat MR’ında şüpheli lezyon görülen,
• Önceki biyopsisi negatif olmasına rağmen kanser şüphesi devam eden,
• Aktif izlem kapsamında yeniden değerlendirilmesi gereken

hastalara uygulanabilir.

Biyopsi Sonrası Nelere Dikkat Edilmelidir?

İşlemden sonra idrarda veya menide geçici kanama, perine bölgesinde hassasiyet ve idrar yaparken hafif rahatsızlık görülebilir. Nadiren idrar yapmada güçlük gelişebilir. Yüksek ateş, şiddetli ağrı, yoğun kanama veya idrar yapamama durumunda sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Biyopsiyle alınan örnekler patoloji laboratuvarında incelenir. Sonuçlar, prostat kanseri tanısının konulmasına ve kişiye özel tedavi planının belirlenmesine yardımcı olur.

Transrektal ve Transperineal Prostat Biyopsisi Arasındaki Farklar

Prostat biyopsisi, biyopsi iğnesinin prostata ulaştırıldığı bölgeye göre transrektal veya transperineal yöntemle yapılabilir.

Transrektal prostat biyopsisinde iğne, rektum duvarından geçirilerek prostata ulaştırılır. Yaygın kullanılan bir yöntem olmakla birlikte bağırsak bakterilerinin iğne yoluyla taşınmasına bağlı enfeksiyon ve sepsis riski bulunur.

Transperineal prostat biyopsisinde ise biyopsi iğnesi, testislerle anüs arasındaki perine bölgesindeki ciltten ilerletilir. Rektum duvarından geçilmemesi enfeksiyon riskini önemli ölçüde azaltır. Ayrıca prostatın farklı bölgelerinden daha kapsamlı ve hedefe yönelik örnek alınmasına olanak tanır.

Transperineal Prostat MR Füzyon Biyopsisi yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Böbrek taşı, dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen yaygın bir sağlık sorunu. Öte yandan tedavisi mümkün bir hastalık. Bu iyi haber. Ancak kötü haber tekrarlama riski var. Peki, böbrek taşı neden tekrarlar? Taş oluşumunu tamamen önlemek mümkün müdür?

Böbrek Taşı Tekrarlar mı?

Evet. Bir kez taş üretmiş bir böbrek her zaman yeniden taş üretebilir. Böbrek taşları tekrarlama eğilimi yüksek olan hastalıklar arasında yer alır. Bu nedenle yalnızca mevcut taşın tedavi edilmesi değil, taşın neden oluştuğunun ve taşı özelliklerinin araştırılması da büyük önem taşır.

Yetersiz Sıvı Tüketimi En Önemli Nedenlerden Biri

Böbrek taşı oluşumunda en önemli risk faktörlerinden biri yetersiz su tüketimidir. Gün içinde yeterli miktarda sıvı alınmadığında idrar daha yoğun hale gelir. Bu durum, idrardaki minerallerin kristalleşerek taş oluşturmasını kolaylaştırır. Özellikle sıcak iklimlerde yaşayanlar, yoğun fiziksel aktivite yapanlar ve sık terleyen kişiler böbrek taşı açısından daha yüksek risk altındadır.

Beslenme Alışkanlıkları Taş Oluşumunu Etkileyebilir

Yanlış beslenme alışkanlıkları da böbrek taşı tekrarlamasının önemli nedenleri arasında yer alır;

• Aşırı tuz tüketimi
• Fazla miktarda kırmızı et ve hayvansal protein tüketimi
• İşlenmiş gıdaların sık tüketilmesi
• Şekerli ve gazlı içeceklerin fazla tüketimi

Genetik ve Metabolik Faktörler Rol Oynayabilir

Bazı kişilerde böbrek taşı oluşumuna genetik yatkınlık eşlik eder. Ailesinde böbrek taşı öyküsü bulunan bireylerde risk daha yüksektir. Ayrıca idrarda kalsiyum, oksalat veya ürik asit düzeylerinin yüksek olması gibi metabolik bozukluklar da taş oluşumunu kolaylaştırabilir. Paratiroid hastalıkları, gut hastalığı ve bazı bağırsak hastalıkları da böbrek taşı riskini artırabilen sağlık sorunları arasındadır.

Böbrek Taşı Tedavisinden Sonra Takip Neden Önemlidir?

Birçok hasta taş düşürdükten veya ameliyat olduktan sonra sorunun tamamen çözüldüğünü düşünür. Hastaların büyük bir bölümünde de durum aslında böyledir. Ancak takip de kritiktir. Çünkü taş tekrar oluşabilir. Taşın kimyasal analizinin yapılması, gerekli kan ve idrar testlerinin değerlendirilmesi ve belirli aralıklarla görüntüleme yöntemleriyle kontrol edilmesi, yeni taşların erken dönemde tespit edilmesine yardımcı olur.

Böbrek Taşının Tekrarlaması Önlenebilir mi?

Her zaman tamamen önlenemese de böbrek taşı tekrarlama riski önemli ölçüde azaltılabilir. Bu önlemler arasında şunlar yer alabilir;

• Günlük yeterli miktarda su tüketmek
• Tuz tüketimini azaltmak
• Dengeli beslenmek
• Düzenli egzersiz yapmak
• Hekim kontrollerini aksatmamak
• Taş tipine uygun koruyucu tedavileri uygulamak

Sonuç olarak, böbrek taşı neden tekrarlar sorusunun tek bir cevabı yoktur. Yetersiz sıvı alımı, beslenme alışkanlıkları, genetik yatkınlık ve metabolik hastalıklar taş oluşumunda rol oynayabilir. Doğru yaşam tarzı değişiklikleri ve düzenli takip sayesinde yeni taş oluşumunun önüne geçmek mümkündür.

Böbrek Taşı Neden Tekrarlar? yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Böbrek kanseri, böbrek dokusunda başlayan ve erken evrede belirti vermeden ilerleyebilen önemli bir kanser türüdür. Günümüzde gelişmiş görüntüleme yöntemlerinin (US, BT) yaygınlaşması sayesinde birçok böbrek tümörü tesadüfen ve erken evrede tespit edilebilmektedir. Erken tanı, böbrek kanseri tedavisinde başarı şansını önemli ölçüde artırırken, modern cerrahi ve sistemik tedavi yöntemleri hastalara daha iyi yaşam kalitesi sunmaktadır. Tam tedavi mümkün olmakta, cerrahi ile tedavi tamamlanabilmekte ve uygun vakalarda böbreği kurtarmak mümkün olabilmektedir.

1. Böbrek Kanseri Uzun Süre Belirti Vermeyebilir

Böbrek kanseri erken evrelerde çoğu zaman herhangi bir şikâyete neden olmaz. Hastaların önemli bir kısmında tümör, başka bir nedenle yapılan ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans görüntüleme (MR) sırasında tesadüfen saptanır. İleri evrelerde ise idrarda kan görülmesi, yan ağrısı, karında kitle hissi, açıklanamayan kilo kaybı, halsizlik ve iştahsızlık gibi belirtiler ortaya çıkabilir.

2. Sigara ve Obezite En Önemli Risk Faktörleri Arasında Yer Alır

Böbrek kanseri gelişiminde bazı risk faktörleri önemli rol oynar. Sigara kullanımı, yüksek tansiyon, obezite, kronik böbrek hastalıkları ve aile öyküsü bunların başında gelir. Özellikle sigara içen kişilerde böbrek kanseri riski anlamlı şekilde artmaktadır. Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, ideal kilonun korunması ve sigaranın bırakılması yalnızca böbrek kanseri riskini azaltmakla kalmaz, genel sağlık üzerinde de olumlu etkiler sağlar.

3. Cerrahi Tedavi En Etkili Yöntemdir

Erken evre böbrek kanseri tedavisinde temel yaklaşım cerrahidir. Günümüzde mümkün olan durumlarda böbreğin tamamını almak yerine yalnızca tümörlü kısmın çıkarılması hedeflenir. Parsiyel nefrektomi olarak adlandırılan bu yöntem sayesinde böbrek fonksiyonları daha iyi korunabilir. Günümüzde böbrek kanseri ameliyatı gelişmiş merkezlerde neredeyse her zaman kapalı yöntemlerle yapılmaktadır. Klasik laparoskopik ya da robotik cerrahi ile ameliyat yapılabilir. Bu yöntemler daha küçük kesiler, daha az ağrı, daha düşük kan kaybı ve günlük yaşama daha hızlı dönüş gibi avantajlar sağlayabilir. Ayrıca böbreği kurtarmanın görece zor göründüğü bazı vakalarda parsiyel nefrektomiyi mümkün hale getirebilir.

4. İleri Evre Böbrek Kanserinde Modern Tedaviler Umut Veriyor

Böbrekteki bir tümör böbrek çevresindeki yakın doku ve organlara ilerleyebilir ya da uzak bir organa metastaz yapabilir. Bu durumda cerrahi yaklaşım bir seçenek olmaktan çıkar. İmmünoterapi ve hedefe yönelik tedaviler gündeme alınır. Bu yöntemlerle hastalık yönetilmeye çalışılır.

5. Erken Tanı Tedavi Başarısını Artırır

Tüm kanserlerde olduğu gibi böbrek kanserinde de erken tanı ve tedavi kritiktir. Tümör henüz böbrekle sınırlıyken tespit edildiğinde, cerrahi ile tedavi tamamlanabilir. Tedavi sonrası uzun dönemli yüksek sağkalım oranları elde edilebilmektedir.

Böbrek Kanseri ve Tedavisi Hakkında Bilinmesi Gereken 5 Önemli Bilgi yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Prostat büyümesi semptomlar idrar yapma sorunlarıyla başlar. Görüntüleme yöntemleri, kanda bakılan PSA testi ve fizik muayene ile devam eder. Hastalığın kesin tanısı konur. Ardından tedavi planlanır. Günümüzde lazer yöntemleriyle sıklıkla prostat büyümesi tedavi edilir.

Prostat büyümesi, ileri yaş erkeklerde en sık görülen ürolojik hastalıklardan biri… Özellikle 50 yaş sonrasında görülme sıklığı artar ve yaşam kalitesini önemli ölçüde etkiler. Erken tanı ve uygun tedavi ile şikayetler büyük ölçüde kontrol altına alınabilir.

Prostat Büyümesi Nedir? Semptomları Nelerdir?

Prostat, erkek üreme sisteminin bir parçası olan ve mesanenin altında yer alan bir bezdir. Yaşlanma ile birlikte prostat dokusunda büyüme meydana gelebilir. Bu büyüme kanser değildir ve iyi huyludur. Ancak prostatın içinde geçen idrar kanalını sıkıştırarak çeşitli idrar yapma problemlerine yol açabilir.

Prostat büyümesinin belirtileri genellikle yavaş yavaş ortaya çıkar. En sık görülen şikayetler şunlardır:

• Sık idrara çıkma
• Gece sık idrara kalkma (noktüri)
• İdrar yaparken zorlanma
• İdrar akımında zayıflama
• Kesik kesik idrar yapma
• İdrar yaptıktan sonra mesanenin tam boşalmadığı hissi
• Ani sıkışma hissi
• İleri vakalarda idrar yapamama

Bu belirtiler günlük yaşamı, uyku düzenini ve sosyal hayatı olumsuz etkileyebilir.

Prostat Büyümesi Tanısı

Prostat büyümesinin tanısında hastanın şikayetleri ve detaylı ürolojik değerlendirme büyük önem taşır. Tanı sürecinde şu yöntemler kullanılabilir:

• Doktor, belirtilerin süresi ve şiddeti hakkında bilgi alır. Parmakla rektal muayene ile prostatın büyüklüğü değerlendirilebilir.
• Kanda ölçülen PSA (Prostat Spesifik Antijen) değeri, prostat hastalıklarının değerlendirilmesinde kullanılan önemli bir testtir.
• İdrar yolu enfeksiyonu veya başka hastalıkların varlığı araştırılır.
• Prostatın boyutu, mesanede kalan idrar miktarı ve üriner sistem ultrasonda değerlendirilir.
• Üroflowmetri adı verilen, idrar akış hızını ölçen bu teste başvurulabilir. Böylece, prostatın idrar kanalına yaptığı baskı görülür.

Prostat Büyümesi Tedavisi

Tedavi seçimi; prostatın büyüklüğüne, belirtilerin şiddetine ve hastanın genel sağlık durumuna göre planlanır.

• Yaşam Tarzı Değişiklikleri: Hafif şikayetleri olan hastalarda ilk aşamada bazı yaşam tarzı düzenlemeleri önerilebilir. Akşam saatlerinde sıvı tüketimini azaltmak, kafein ve alkol tüketimini sınırlamak, düzenli egzersiz yapmak, fazla kilolardan kurtulmak bunlardan bazılarıdır.
• İlaç tedavisi ile orta derecede belirtiler ortadan kaldırılabilir. Bu ilaçlar prostat ve mesane boynundaki kasları gevşeterek veya prostat hacmini küçülterek şikayetlerin azalmasını sağlar.
• İleri derecede prostat büyümesi, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları, mesane taşı, böbrek fonksiyonlarında bozulma veya idrar yapamama gibi durumlarda cerrahi tedavi gerekebilir. Günümüzde prostat büyümesinin cerrahi tedavisinde HoLEP (Holmium Lazer Enükleasyonu), ThuLEP, Rezum ve TUR-P gibi bir diz yöntemden yararlanılmaktadır.

Tanıdan Tedaviye Prostat Büyümesi yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Erkeklerde idrar yaptıktan sonra birkaç damla idrarın iç çamaşıra gelmeye devam etmesine “idrar sonrası damlama” denir. Özellikle orta yaş ve üzerindeki erkeklerde sık görülür. Genç yaşlarda da ortaya çıkabilir. Genellikle ciddi bir hastalık anlamına gelmez. Ancak sık yaşanıyorsa altında yatan nedenlerin araştırılması gerekir.

Burada idrar sonrası damlama ile kastedilen sadece bir iki damla idrarın iç çamaşırına damlaması değildir. İdrar kaçırma olarak düşünülebilecek şekilde fazla bir miktarın idrar bitiminden sonra devam etmesidir.

İdrar Sonrası Damlama Nedir?

İdrar yapımı bittikten sonra, kişinin tuvaletten ayrılmasına rağmen bir miktar idrarın damla şeklinde gelmeye devam etmesidir. Bu durum çoğu zaman mesanenin tamamen boşalmaması ya da idrar kanalında bir miktar idrar kalması nedeniyle gelişir.

Erkeklerde İdrar Sonrası Damlama Nedenleri

Pelvik taban kaslarının zayıflığı

İdrar kanalını çevreleyen kasların yeterince güçlü olmaması, idrarın tamamen dışarı atılamamasına yol açabilir. Özellikle yaş ilerledikçe daha sık görülür.

Prostat büyümesi

İyi huylu prostat büyümesi, idrar akımını zayıflatabilir. Bu durumda idrar kanalında bir miktar idrar kalabilir ve sonrasında damlama görülebilir.

İdrar yolu enfeksiyonları

İdrar yollarındaki enfeksiyonlar mesane ve idrar kanalında tahrişe neden olabilir. Buna bağlı olarak sık idrara çıkma, yanma ve damlama gelişebilir.

Üretra darlığı

İdrarın geçtiği kanalın daralması, idrarın tam boşalamamasına neden olabilir. Travma, enfeksiyon veya önceki girişimler sonrası gelişebilir.

Aşırı aktif mesane

Mesanenin kontrolsüz kasılması nedeniyle idrar hissi artabilir. Bazı kişilerde idrar sonrası kaçırma veya damlama görülebilir.

Nörolojik hastalıklar

Parkinson hastalığı, diyabet kaynaklı sinir hasarı veya omurilik problemleri mesane kontrolünü etkileyebilir.

Fazla kilo ve hareketsiz yaşam

Karın içi basıncın artması pelvik taban kaslarını zorlayabilir. Bu durum idrar kontrolünü olumsuz etkileyebilir.

Hangi Belirtiler Eşlik Edebilir?

İdrar sonrası damlamaya şu şikayetler eşlik edebilir:

• İdrar akımında zayıflama
• Sık idrara çıkma
• Gece idrara kalkma
• İdrar yaparken yanma
• Ani idrar hissi
• Mesaneyi tam boşaltamama hissi

Tanısı Nasıl Konur?

Tanıda öncelikle hastanın şikayetleri değerlendirilir. Ardından bazı testler istenebilir:

• Fizik muayene
• İdrar tahlili
• PSA testi
• Ultrasonografi
• Üroflowmetri (idrar akım testi)
• Gerekli durumlarda sistoskopi

Tedavisi Nasıl Yapılır?

Tedavi, altta yatan nedene göre planlanır.

• Yaşam tarzı değişiklikleri
• Tuvalet sonrası birkaç saniye beklemek
• Pelvik taban egzersizleri yapmak
• Fazla kiloyu kontrol etmek
• Kafein ve alkol tüketimini azaltmak
• İlaç tedavileri: Prostat büyümesi veya aşırı aktif mesane gibi durumlarda ilaç tedavileri uygulanabilir.
• Cerrahi tedaviler: Üretra darlığı veya ileri prostat büyümesi gibi bazı durumlarda cerrahi yöntemler gerekebilir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Şu durumlarda bir üroloji uzmanına başvurulması önerilir:

• Şikayetlerin sıklaşması
• İdrarda kan görülmesi
• Ağrı veya yanma olması
• İdrar yapamama hissi
• İdrar kaçırmanın artması

Erken değerlendirme, altta yatan nedenin belirlenmesi ve uygun tedavinin planlanması açısından önemlidir.

Erkeklerde İdrar Sonrası Damlama yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Prostat kanseri, erkeklerde en sık görülen kanser türlerinden biridir. Yaş, genetik yatkınlık ve hormonal faktörler prostat kanseri riskinde önemli rol oynasa da yaşam tarzı ve beslenme alışkanlıklarının da etkili olabileceği düşünülmektedir. Yapılan bazı bilimsel çalışmalar, bazı besinlerin prostat sağlığını destekleyebileceğini ve prostat kanseri riskini azaltmaya yardımcı olabileceğini bildirmektedir.

Burada bahsedeceğimiz besinlerin prostat kanserini önleyeceğini paylaşmak mümkün değil. Bu konuda yapılan çalışmalar oldukça kısıtlı ve daha çok da deney hayvanları üzerinde yapılmış araştırmalar. Ancak bu besinlerin insan sağlığına genel olarak faydalı olduğunu kabul edip prostat kanseri riskini azaltma potansiyelini hatırlamakta yarar.

Domates ve Likopen İçeren Besinler

Domates, prostat sağlığı ile en çok ilişkilendirilen besinlerden biridir. İçerdiği güçlü antioksidan likopen sayesinde hücre hasarını azaltmaya yardımcı olabilir. Özellikle pişmiş domates, domates sosu ve salça gibi ürünlerde likopenin emilimi daha yüksektir. Düzenli domates tüketiminin prostat kanseri riskini azaltabileceğine yönelik çeşitli araştırmalar bulunmaktadır.

Brokoli ve Yeşil Sebzeler

Brokoli, karnabahar, lahana ve Brüksel lahanası gibi turpgiller ailesindeki sebzeler, prostat sağlığı açısından dikkat çekmektedir. Bu sebzelerde bulunan sulforafan gibi bileşenlerin hücreleri koruyucu etkileri olduğu düşünülmektedir. Sebze ağırlıklı bir beslenme düzeni genel sağlık açısından da önemli faydalar sağlar.

Yağlı Balıklar ve Omega-3

Somon, sardalya ve uskumru gibi yağlı balıklar omega-3 yağ asitleri içerir. Omega-3’lerin inflamasyonu azaltıcı etkileri nedeniyle prostat sağlığını destekleyebileceği düşünülmektedir. Haftada birkaç kez balık tüketmek dengeli beslenmenin önemli bir parçası olabilir.

Yeşil Çay ve Antioksidanlar

Yeşil çay, kateşin adı verilen antioksidan bileşenler içerir. Bazı bilimsel çalışmalar, düzenli yeşil çay tüketiminin prostat sağlığı üzerinde olumlu etkileri olabileceğini göstermektedir.

Akdeniz Tipi Beslenme

Uzmanlar, prostat kanseri riskini azaltmak için tek bir besinden çok genel beslenme düzeninin önemli olduğunu vurgulamaktadır. Sebze, meyve, tam tahıl, baklagil, balık ve zeytinyağı ağırlıklı Akdeniz tipi beslenme modeli sağlıklı bir yaşam için önerilmektedir. Ayrıca düzenli egzersiz yapmak, ideal kiloyu korumak ve sigaradan uzak durmak da prostat sağlığını destekleyen önemli faktörler arasında yer alır.

Kahve

Kahvenin prostat kanserini önlediğine dair bir veri yok. Ancak literatürde Japon ürologların kahvenin prostat kanserine bir etkisi olup olmadığını araştırdığı bir çalışma mevcut. Araştırma 16 fare üzerinde yapılmış ve kahvenin içinde bulunan “Kahweol asetat ve kafestol” maddelerinin prostat kanserinin büyüme hızını yavaşlattığı gözlenmiş. Kontrol grubunun tümörü, deneyin 11. gününde yüzde 342 büyürken kahve bileşenleri verilen grubun tümörü yüzde 167 büyümüş. Araştırmanın deneysel olduğunu ve sadece 16 fare üzerinde yapıldığını tekrar hatırlatalım.

Prostat Kanseri Riskini Azaltma Potansiyeli Olan Besinler yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Böbrek kanseri, böbrek dokusunda gelişen ve çoğu zaman da maalesef erken dönemde belirti vermeyen bir hastalıktır. En sık görülen türü RCC yani renal hücreli karsinomdur. Günümüzde görüntüleme yöntemlerinin yaygın kullanımı sayesinde birçok hasta, farklı nedenlerle yapılan tetkikler sırasında tesadüfen böbrek kanseri tanısı alır.

Belirtiler ve İlk Bulgular

Böbrek kanseri erken evrelerde çoğu hasta belirti hissetmez. İlerleyen süreçte idrarda kan görülmesi, yan ağrısı ve karında kitle hissi ortaya çıkabilir. Bunun yanında halsizlik, iştahsızlık ve açıklanamayan kilo kaybı da görülebilir. Bu bulguların varlığında üroloji değerlendirmesi önemlidir.

Tanı Süreci

Tanıda ilk adım genellikle ultrason incelemesidir. Şüpheli bir kitle saptandığında bilgisayarlı tomografi ile detaylı değerlendirme yapılır. Burada elde edilen görüntülerle tümörün boyutu ve konumu tam olarak saptanır. Bu doğrultuda tedavi planlanır.

Tedavi Seçenekleri

Tümör böbrekle sınırlıysa altın standart tedavi böbrekteki tümörün çıkarılmasıdır. Buradaki öncelik sadece tümörü çıkarmak ve böbreğin kalan sağlıklı kısmını hastanın kendisinde bırakmaktır. Bu ameliyata parsiyel nefrektomi ya da böbrek koruyucu cerrahi adı verilir. Bu ameliyat günümüzde neredeyse her zaman kapalı cerrahi ile yapılır. Robotik cerrahinin hassas çalışma kapasitesinden yararlanmak da hastaya belirgin avantajlar sağlayabilir. Ancak her zaman böbreği kurtarmak mümkün olmayabilir. Bu durumda da böbrek tamamen çıkarılır. Hastanın diğer böbreği sağlıklı ise bu tür bir operasyonda da bir sakınca yoktur. Kişi kanserinden kurtulmuş olarak yaşamına sağlıkla devam eder.

Bazen böbrek tümörü vücudun farklı doku ve/ve organlarına metastaz yapabilir. Burada sistemik terapilerden yararlanmak gerekebilir.

Tanıdan Tedaviye Böbrek Kanseri yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Mesane kanseri, idrar kesesinin iç yüzeyini döşeyen hücrelerden gelişir. En sık görülen belirti de idrarda kan görülmesidir. Bu kanama çoğu zaman ağrısızdır ve aralıklı olabilir. Bu nedenle birçok hasta durumu önemsemeyebilir. Ancak idrarda kan görülmesi her zaman araştırılması gereken bir bulgudur.

Semptomlar

İdrarda kan görmek mesane kanserinin ana semptomudur. Bazı hastalarda sık idrara çıkma, ani idrar hissi ve idrar yaparken yanma gibi şikayetler de görülebilir. Bu belirtiler enfeksiyon ile karışabilir. Şikayetler devam ediyorsa ileri değerlendirme gerekir.

Tanı

Tanı sürecinde ilk adım genellikle idrar tahlili ve görüntülemedir. Ultrason ya da tomografi ile mesane değerlendirilir. Ancak kesin tanı sistoskopi ile konur. Sistoskopi sırasında ince bir kamera ile mesanenin içi doğrudan görüntülenir ve şüpheli alanlar tespit edilir. Burada en önemli nokta tümörün kasa yayılım yapıp yapmadığıdır. Zira bu durum tüm tedavi stratejisini değiştirir.

Tedavi

Tümör kas dokusuna geçmemişse yani yüzeyel ise TUR adı verilen işlemle idrar deliğinden girip mesaneye ulaşılır. Bu doku kazınarak çıkarılır. Patolojiye gönderilir. İlgili rapor ve rutin takiplerle süreç devam eder.

Ancak tümör kasa invaze ise burada tüm mesaneyi çıkarmayı içeren radikal sistektomi ameliyatı gündeme alınır. Hastanın mesanesi çıkarılarak kanseri tedavi edilebilir. Ancak idrarı depolması için yeni bir organa ihtiyaç vardır. Burada da iki seçenek vardır. Hastanın kendi bağırsak dokusunun bir kısmını kullanarak yapay bir mesane yapılabilir. Bu işleme neobladder adı verilir. Burada vücut dışında herhangi bir torba/aparat olmaz. Ancak bu yenilikçi uygulama her hastada da mümkün değildir. Bazı hastalarda da stoma ile idrar depolama ihtiyacı yerine getirilir. Burada hastanın idrarı vücut dışında, karın bölgesine sabitlenmiş bir torbada birikir.

Bazı olgularda ise tümör vücudun farklı doku ve/veya organlarına yayılmış olabilir. Bu durumda ise sistemik terapilere başvurmak gerekir.

Tanıdan Tedaviye Mesane Kanseri yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.

Prostat kanseri, erkeklerde en sık görülen kanserlerden biridir. Çoğu zaman yavaş ilerler ve erken dönemde belirti vermeyebilir. Semptomlar ortaya çıktığında genellikle idrarla ilgili şikayetler ön plandadır. Sık idrara çıkma, gece uyanma, idrar yaparken zorlanma ve kesik kesik idrar akışı görülebilir. Ancak bu bulgular her zaman kansere işaret etmez. Prostat büyümesi gibi iyi huylu durumlarda da benzer şikayetler ortaya çıkabilir. Bu nedenle yalnızca semptomlara bakarak karar verilmez.

PSA Taraması

Tanıda en önemli adımlardan biri PSA testidir. Oldukça basit bir testtir. Aile sağlığı merkezlerinde PSA ölçümü rahatlıkla yapılabilir. PSA, kanda ölçülen bir değerdir ve prostatla ilgili sorunlar hakkında fikir verir. Yüksek PSA her zaman kanser anlamına gelmez. Enfeksiyon veya prostat büyümesi de PSA’yı yükseltebilir. Bu nedenle PSA değeri tek başına değil, muayene ve görüntüleme ile birlikte değerlendirilir.

Füzyon Biyopsi

Şüpheli durumlarda ileri inceleme yapılır. Günümüzde MR füzyon biyopsi altın standart yöntemdir. MR ile prostat dokusu detaylı şekilde incelenir ve riskli alanlar belirlenir. Bu aşamadan sonra füzyon biyopsi devreye girer. Füzyon biyopside MR görüntüleri ile ultrason eşleştirilir ve şüpheli bölgeden hedefli örnek alınır. Burada iki tür MR füzyon biyopsiden söz edilebilir; rektal ve perineal. Yani ilgili prostata iki şekilde ulaşılabilir. Rektal uygulamada rektumdan prostata ulaşılırken, perineal uygulamada testisler ve rektum arasında bulunan bölgeden prostata ulaşılır. Transperineal mr füzyon biyopsi özellikle enfeksiyon risklerini minimize etmesi sayesinde günümüzde en güvenli prostat biyopsisi yöntemi olarak öne çıkmaktadır.

Tanı netleştikten sonra hastalığın evresi belirlenir. Hastalığın prostata sınırlı olup olmadığı, çevre dokulara ya da uzak organlara yayılıp yayılmadığı değerlendirilir. Tedavi planı bu aşamaya göre şekillenir.

Tedavi Planlaması

Prostat kanseri lokalize yani prostat ile sınırlıysa altın standart tedavi cerrahidir. Kanserli prostat vücuttan tamamen çıkarılır. Günümüzde prostat kanseri ameliyatını robot yardımlı olarak yapmak hasta için belirgin avantajları da ortaya çıkarabilir. Bu nedenle mümkünse bu ameliyatın robot ile yapılması tercih edilebilir. Lokalize olgularda kanserli prostat çıkarıldığında hastanın tüm tedavisi tamamlanmış olur, hasta tümöründen kurtulur. Buna ek olarak lokalize prostat kanseri tedavisinde radyoterapi de düşünülebilecek seçenekler arasındadır. Metastatik olgularda ise sistemik tedavilerden yararlanma gerekir.

Tedavi Sonrası Takip

Hastanın tedavisi tamamlandıktan sonra, ilk önce 3, sonra 6, sonrasında ise 12 aylık periyotlarla takip yapılır. Burada PSA testi önemlidir. Gerekirse fiziksel muayene ve görüntüleme yöntemlerinden de yararlanılabilir.

Tanıdan Tedaviye Prostat Kanseri yazısı ilk önce Prof. Dr. Serdar Aykan üzerinde ortaya çıktı.